Get 20M+ Full-Text Papers For Less Than $1.50/day. Start a 14-Day Trial for You or Your Team.

Learn More →

The Three Pillars Of Conservative Treatment Of Scoliosis – Case Report

The Three Pillars Of Conservative Treatment Of Scoliosis – Case Report Introduction: Scoliosis, commonly known as lateral bending of the spine, in fact, is a distortion of space, whose causes are not precisely known. Careful diagnosis is essential to the proper diagnosis of scoliosis and appropriate rehabilitation proceedings. The aim of the study was to present the effects of conservative treatment of patients with scoliosis, based on the three pillars of therapy, including early diagnosis. Study case: Patients W.P., 12 years old male from 2008 was under medical supervision and regularly performed exercises, without a correction effect. In February 2009 patient after a previous diagnosis of x-ray was admitted to the conservative treatment. Exercises were based on individually prepared program of corrective exercises, which initially consisted of three exercises for thoracic spine and then after the addition of diagnostics, also e-mail: popter@interia.pl with two exercises for the lumbar. Each exercise was performed 50 times during the day, in 3 series. The patient was also obliged to wear a Cheneau correction corset several hours a day. Results: Introduced exercises for thoracic spine caused a decrease in the angle of curvature of 25 degrees (February 2009) that in the end (October 2010) achieve a reduction in the angle of curvature to 14 degrees. In the lumbar spine, therapy was started after three months of treatment (no prior diagnosis of the lumbar spine) and scoliosis correction was achieved by 11 degrees from 23 degrees (May 2009.) to 12 degrees (October 2010). Conclusion: In the present case of study applied exercises and kind of treatment caused a decrease in spinal deformity. Incomplete initial diagnosis extended treatment time and ordered patient additional X-ray projections. Keywords: scoliosis, rehabilitation, diagnosis, therapy W lutym 2009 r. skrzywienie u dziecka, wedlug subiektywnej oceny rodziców, bylo bardziej widoczne, a deformacja krgoslupa wiksza ni rok wczeniej. Bylo to powodem wizyty u lekarza specjalisty, który po badaniu klinicznym, wykonaniu zdjcia RTG w projekcji A-P i bocznej, okrelil kt skrzywienia wg Cobba na 25° [13]. Wówczas rozpoznano tylko skolioz prawostronn w odcinku piersiowym oraz zmniejszenie fizjologicznych krzywizn krgoslupa piersiowego i ldwiowego. Dodatkowo pacjent otrzymal od lekarza prowadzcego skierowanie do zakladu ortopedycznego celem wykonania gorsetu typu Cheneau. Dziecko otrzymalo równie skierowanie na wiczenia indywidualne do fizjoterapeuty. Wykonano badanie fizjoterapeutyczne: ­ wywiad dotyczcy dotychczasowego leczenia, aktywnoci fizycznej dziecka, obcie rodzinnych i rodowiskowych, ­ badanie ogldowe symetrii ustawienia glowy, barków, lopatek, trójktów talii, ustawienia miednicy w plaszczynie czolowej i strzalkowej w pozycji stojcej, ­ badanie wielkoci krzywizn krgoslupa w plaszczynie strzalkowej, ­ test Adamsa, ­ moliwo biernej korekcji deformacji krgoslupa. W badaniu fizjoterapeutycznym I (luty 2009) stwierdzono: ­ mal aktywno fizyczn dziecka (nieprawidlowa pozycja siedzca podczas pracy i wypoczynku), brak obcie dziedzicznych, ­ asymetri ustawienia glowy, nisze ustawienie barku i lopatki po stronie lewej w stosunku do strony prawej, asymetri w obrbie obrysów trójktów talii (lewy trójkt wikszy od prawego), brak cech asymetrii miednicy w plaszczynie czolowej, oraz nieznaczne tylopochylenie w plaszczynie strzalkowej, ­ zmniejszenie fizjologicznych krzywizn krgoslupa w odcinku piersiowym i ldwiowym, ­ w tecie Adamsa stwierdzono prawostronn rotacj krgoslupa piersiowego (12°) zmierzon inklinometrem, Wstp Skolioza idiopatyczna to deformacja krgoslupa zachodzca w trzech plaszczyznach [1,2]. Skolioza stanowi due wyzwanie diagnostyczne i lecznicze dla lekarza, fizjoterapeuty i innych osób zespolu leczcego. Problemy w rehabilitacji dzieci i mlodziey ze stwierdzon skolioz zaczynaj si wówczas, gdy rozpoznanie jest nieprecyzyjne, a skierowanie na wiczenia zawa si do terapii zespolowej i indywidualnej polegajcej na wzmacnianiu mini brzucha i grzbietu. Takie postpowanie przy deformacji trójplaszczyznowej nie moe by skuteczne, nie gwarantuje zatrzymania progresji skrzywienia, a jedynie przedlua czas leczenia, a nawet pogarsza stan kliniczny. Dokladna analiza skoliozy w polczeniu z indywidualnie dobran terapi znanymi metodami, zasadami i technikami pozwala na osignicie dobrych efektów leczenia. Dobre efekty terapii daj wiczenia wedlug koncepcji Proprioceptive Neuromuscular Facilitation (PNF), umoliwiajcej oddzialywanie na uklad miniowy, nerwowy i kostny, oraz wedlug metod mechanicznych w tym metody Kaltenborna i Mulligana [3,4,5,6,7]. Korekcj, w zalenoci od kta skrzywienia z wykorzystaniem wicze uzyskuje si take przy równoczesnym stosowaniu gorsetu korekcyjnego typu Cheneau [8,9]. Leczenie skolioz nieznanego pochodzenia wymaga wnikliwego przeanalizowania przestrzennego znieksztalcenia krgoslupa i indywidualnego zaplanowania leczenia [10,11,12]. Celem pracy byla ocena efektów leczenia zachowawczego pacjenta ze skolioz, opartego na trzech filarach terapii z uwzgldnieniem wczesnej diagnostyki. Opis przypadku Pacjent W.P. lat 12, leczony od lutego 2008 roku w Szpitalu Wojewódzkim nr 2 w Rzeszowie z powodu skoliozy rozpoznanej na podstawie badania klinicznego. W tym okresie systematycznie uczszczal na wiczenia zespolowe i indywidualne, których celem bylo wzmocnienie mini brzucha, grzbietu i poladków. 31 Np. dla wicze odcinka piersiowego krgoslupa, z wypukloci skrzywienia w stron praw, autostabilizacja jest zapewniona w leeniu na boku prawym. Uloenie koczyn dolnych ­ koczyna dolna prawa wyprostowana w stawach: biodrowym i kolanowym. Koczyna dolna lewa zgita w stawach: biodrowym i kolanowym do 900. Uloenie koczyn górnych ­ koczyna górna prawa uloona pod glow (rka w okolicy ucha prawego). Koczyna górna lewa zgita i uloona w plaszczynie poprzecznej (rka stron dloniow oparta o podloe). 1. wiczenie mobilizacji krgoslupa piersiowego w leeniu na boku prawym ­ moliwo biernej korekcji deformacji krgoslupa. W celu korekcji skrzywienia zastosowano system trzech filarów terapii opracowany przez autorów. Uznano, e pierwszy filar powinna stanowi praca zespolu: lekarz i fizjoterapeuta. Lekarz po wykonaniu diagnostyki (badanie kliniczne i obrazowe RTG), postawieniu rozpoznania, okreleniu wielkoci kta skrzywienia kieruje dziecko do fizjoterapeuty. Zadaniem fizjoterapeuty jest opracowanie wlaciwego programu wicze uwzgldniajcego istniejce deformacje krgoslupa [14]. Drugi filar to praca rodziców dziecka, których zadaniem jest wykonywanie wicze w domu, przygotowanych przez fizjoterapeut. Trzeci filar to praca technika ortopedycznego, który wykonuje gorset korekcyjny [8,9,15]. Kady filar jest wany i zwizany z filarami pozostalymi. Jeeli np. bdzie wlaciwie wykonana praca na poziomie dwóch pierwszych filarów, a niewlaciwie wykonana orteza bez korekcyjnego dzialania, wówczas nie moemy spodziewa si dobrego efektu leczniczego [16,17]. Terapi rozpoczto wedlug indywidualnie przygotowanego programu wicze korekcyjnych (ryc. 1-6). wiczenia wykonywane byly przez terapeut na pierwszych piciu wizytach, a nastpnie kontynuowane w domu przez rodziców. Raz w tygodniu pacjent wraz z rodzicami mial obowizek stawi si na wizyt kontroln w Pracowni Fizjoterapii w celu kontroli jakoci wykonywanych wicze. Podczas wizyt rodzice w obecnoci fizjoterapeuty wykonywali z dzieckiem zalecony wczeniej program rehabilitacji. Nastpnie fizjoterapeuta omawial z rodzicami i dzieckiem ewentualne bldy popelniane podczas wicze i dokonywal korekcji. Pacjent zobowizany byl do noszenia gorsetu kilkanacie godzin w cigu doby. Ryc. 1. Pozycja wyjciowa pacjenta i terapeuty do wicze. mobilizacji krgoslupa piersiowego w leeniu na boku prawym Fig. 1. Starting position of the patient and therapist for thoracic spine mobilization in the right side lying position wiczenia Przygotowano zestaw 3 wicze wykonywanych 3 razy dziennie. Suma powtórze kadego wiczenia w cigu dnia wynosila 50. Zalecono wykonywanie wicze w godzinach porannych (kade wiczenie - 10 powtórze), popoludniowych (kade wiczenie - 20 powtórze) oraz wieczornych (kade wiczenie - 20 powtórze). Fizjoterapeuta, a nastpnie rodzic wykonywal ruch korekcyjny z amplitud niewywolujc bólu u pacjenta, jednoczenie umoliwiajc uzyskanie potrzebnej korekcji. Uzyskana, skorygowana pozycja utrzymywana byla przez 6 sekund. W kadym wiczeniu konieczne bylo uloenie koczyn górnych i dolnych spelniajce warunki autostabilizacji, czyli takiej pozycji aby podczas wicze np. w odcinku piersiowym nie bylo wspólruchów w odcinku ldwiowym, lub aby byly zminimalizowane (ryc. 1-6). Ryc. 2. Mobilizacja krgoslupa piersiowego w leeniu na boku prawym (pozycja po wykonaniu ruchu) Fig. 2. Mobilization of the thoracic spine in the right side lying position (position after the movement) Ruch: Prawa rka terapeuty przemieszcza tulów w kierunku dobrzusznym, dorodkowym z jednoczesn derotacj krgoslupa piersiowego w stron lew. 32 2.wiczenia na walku terapeutycznym 3. wiczenia w siadzie Ryc. 3. Pozycja wyjciowa pacjenta i terapeuty do wiczenia na walku Fig. 3. Starting position of the patient and therapist for the exercise on the roller Ryc.5. Pozycja wyjciowa do wiczenia w siadzie Fig. 5. Starting position for sit down exercises Ryc. 4. wiczenie na walku (pozycja po wykonaniu ruchu) Fig. 4. Exercise on the roller (position after movement) Ruch: Rka prawa terapeuty wykonuje ruch elewacji przedniej lopatki lewej. Rka lewa stabilizujc ebra wykonuje ruch dogrzbietowy. U pacjenta w wyniku kompensacji dochodzilo do pochylenia glowy w stron praw. W zwizku z tym, pacjent podczas tego wiczenia mial podj prób przesunicia glowy w stron lew (napinanie mini po lewej stronie odcinka szyjnego krgoslupa, przeciwko sile grawitacji). Jednoczenie ustawienie glowy mialo zapewni prawidlow lordoz ldwiow. Jeeli dziecko nie byloby w stanie utrzyma glowy w takiej pozycji, mialoby zapewnione podparcie glowy. Ryc. 6. wiczenie w siadzie (pozycja po wykonaniu ruchu) Fig. 6. Exercise in a sit down position (position after movement) Ruch: Lewa rka terapeuty uciska ebra po stronie wypukloci w odcinku piersiowym w kierunku dobrzusznym, dorodkowym z jednoczesn rotacj krgoslupa w stron lew. W tym samym czasie terapeuta rozciga stron wklsl (lew) w odcinku piersiowym poprzez uniesienie lewego barku pacjenta. Stabilizacja odcinka ldwiowego. 33 Koczyna dolna lewa zgita w stawie biodrowy i kolanowym do kta 90 stopni. Koczyna dolna prawa wyprostowana, uloona w osi ciala. Uloenie koczyn pelni rol stabilizacji. Ruch: Prawa rka terapeuty uciska wal ldwiowy w kierunku dobrzusznym, dorodkowym z jednoczesn rotacj krgoslupa w stron praw. 2. wiczenia odcinka ldwiowego w leeniu na walku terapeutycznym, na boku lewym W badaniu II (maj 2009r.), po 3 miesicach rehabilitacji obejmujcej wiczenia i stosowanie gorsetu typu Cheneau, lekarz zalecil powtórn ocen radiologiczn krgoslupa. Wówczas stwierdzono zmniejszenie skrzywienia w odcinku piersiowym do 19°. Jednoczenie stwierdzono drugie skrzywienie w odcinku ldwiowym, które wynosilo 23° wg Cobba. Poproszono wic o powtórn ocen radiologiczn pierwszego zdjcia RTG. Na pierwszym zdjciu skrzywienie bylo widoczne, wynosilo 15°, ale nie zostalo wówczas zdiagnozowane. W zwizku z tym konieczne bylo rozszerzenie programu rehabilitacji o wiczenia korygujce skrzywienie ldwiowe (ryc. 7-9). Konieczna byla równie zmiana gorsetu, uwzgldniajca skrzywienie w odcinku ldwiowym. Wprowadzono dodatkowe dwa wiczenia na odcinek ldwiowy, które wykonywano z zachowaniem wczeniej ustalonej metodyki wicze i autostabilizacji. 1. wiczenia odcinka ldwiowego w leeniu na boku prawym Ryc. 9. wiczenie odcinka ldwiowego w leeniu na walku na boku lewym Fig. 9. Exercise of the lumbar spine in the left side lying position on the roller Ruch: Rka prawa wykonuje ruch depresji tylnej miednicy po stronie prawej. Rka lewa wykonuje stabilizacj eber po stronie prawej. Wyniki Ryc. 7. Pozycja wyjciowa pacjentavi terapeuty do wiczenia mobilizacji krgoslupa ldwiowego w leeniu na boku prawym Fig. 7. Starting position of the patient and the therapist for mobilization exercises of the spine in the right side lying position W badaniu I w lutym 2009 roku stwierdzono skrzywienie prawostronne w odcinku piersiowym krgoslupa o wartoci 25°(tab.1). Po wykonaniu i stosowaniu gorsetu typu Cheneau badania radiologiczne byly wykonywane w gorsecie i bez gorsetu korekcyjnego. W badaniu II po trzech miesicach leczenia zachowawczego w maju 2009 stwierdzono zmniejszenie skrzywienia krgoslupa do 19° (bez gorsetu) i do 8° (w gorsecie). Rozpoznano równie 23° skrzywienie lewostronne w odcinku ldwiowym, które w pierwszym badaniu (luty 2009) nie zostalo rozpoznane a ju wtedy wynosilo 15° (tab.1). W badaniu III (grudzie 2009) w odcinku ldwiowym stwierdzono korekcj do 12° (bez gorsetu) i 6° (w gorsecie) oraz dalsz korekcj skrzywienia w odcinku piersiowym do 17° (bez gorsetu) i 0° (w gorsecie) (tab.1). W badaniu IV (padziernik 2010) uzyskano dalsz korekcj skrzywienia w odcinku piersiowym do 14° i utrzymanie 12° skrzywienia w odcinku ldwiowym (badanie bez gorsetu) (tab.1). Ryc. 8. wiczenie mobilizacji krgoslupa ldwiowego w leeniu na boku prawym (pozycja po wykonaniu ruchu) Fig. 8. Mobilization of the lumbar spine in the right side lying position (position after the movement) Tab. 1. Wartoci skrzywie wg Cobba w kolejnych badaniach Tab. 1. Cobb curvatures values in all examinations Odcinek i kierunek deformacji/ Part of the spine and direction of deformation Piersiowy prawostronny/ thoracic right-sided Badanie I luty 2009/ bez gorsetu/ without corset Badanie II maj 2009/ w gorsecie/with corset bez gorsetu/ without corset Badanie III grudzie 2009/ w gorsecie/ with corset 0° 6° bez gorsetu/ without corset 17° 12° Badanie IV padziernik 2010/ bez gorsetu/ without corset 8° 19° nie baLdwiowy lewostrondano/not ny/ lumbar left-sided 15°* 23° tested * warto skrzywienia nie zdiagnozowana w I badaniu * the value of the curvature not diagnosed in the first examination 25° 14° 12° W okresie 20-u miesicy terapii opartej na trzech filarach leczenia zachowawczego uzyskano redukcj skrzywienia prawostronnego krgoslupa w odcinku piersiowym z 25° do 14°, oraz redukcj skrzywienia lewostronnego w odcinku ldwiowym krgoslupa z 23° do 12° (tab.1). Oprócz poprawy wyników udokumentowanych w badaniach RTG uzyskano równie dobry wizualny efekt terapii (ryc. 10,11). Ryc. 11. Postawa ciala po terapii Ryc. 11. Body posture after therapy Dyskusja Wedlug Cobba skoliozy dzielimy na dwie grupy: skoliozy funkcjonalne (czynnociowe) i strukturalne. W przypadku skolioz funkcjonalnych zmiany skoliotyczne s jeszcze w bardzo malym stopniu zaawansowane i s podatne na korekcj. Zaniedbania w leczeniu mog sta si fundamentem do powstania skoliozy strukturalnej, gdzie niestety zmiany w ukladzie kostno-wizadlowo-miniowym s ju nieodwracalne. Doniesienia dotyczce epidemiologii skrzywie krgoslupa, pomimo, e s zrónicowane w zalenoci od rónych czynników (miejsce badania, metoda, wiek, ple), wiadcz o wanym problemie fizjoterapeutycznym. Wedlug cytowanych badaczy wystpowanie sko- Ryc. 10. Postawa ciala przed terapi Ryc. 10. Body posture before therapy 35 umoliwia nie tylko zahamowanie deformacji krgoslupa (61%), ale w niektórych przypadkach wczesnych skolioz równie zmniejszenie skrzywienia (32%) [24]. Na konieczno wprowadzenia wczesnych i nieinwazyjnych bada diagnostycznych zwracaj uwag Wall i wsp. [25]. W opisanym przypadku brak calociowej diagnostyki deformacji, a wic niepelne rozpoznanie bylo powodem wydluenia czasu leczenia oraz wielokrotnej ekspozycji badanego na promieniowanie RTG. Czas leczenia wydluyl si równie z powodu pónego zastosowania wicze, le wykonanego gorsetu oraz wczeniejszego nieefektywnego zastosowania wicze zespolowych. Jednym z powanych problemów, które wystpuj podczas procesu usprawniania, jest czas terapii konieczny do korekcji skrzywienia. Zbyt wczesne zaprzestanie wicze korekcyjnych i zaniechanie stosowania gorsetu prowadzi czsto nie tylko do braku redukcji skrzywienia, ale i do jego progresji. Z wczeniejszych, wlasnych obserwacji wynika, e u pacjentów, którzy przerwali terapi, ponowne próby leczenia skoliozy byly znacznie trudniejsze, a w kilku przypadkach nie uzyskano zadawalajcego wyniku. W okresie 20-u miesicy terapii opartej na trzech filarach leczenia zachowawczego uzyskano redukcj skrzywienia prawostronnego krgoslupa z 25° do 14°, oraz redukcj skrzywienia lewostronnego w odcinku ldwiowym krgoslupa z 23° do 12°. Pomimo bldów i wydluonego okresu diagnozowania uzyskano znaczn popraw w korekcji skrzywienia. Na taki wynik zapewne wplynla terapia oparta na trzech filarach leczenia zachowawczego jak równie plastyczne zdolnoci mlodego krgoslupa. lioz ksztaltuje si na poziomie 2-3% ogólnej populacji [18,19,20]. Pomimo dostpnoci licznych nowych metod fizjoterapeutycznych leczenie zachowawcze nie zawsze przynosi zadawalajce wyniki. Czst przyczyn niepowodze jest zbyt póno podjta lub niepelna diagnostyka deformacji. W leczeniu zachowawczym skolioz, stosuje si obecnie wiele metod dajcych w swoich zaloeniach moliwo zmniejszenia deformacji krgoslupa. Najlepsze i godne polecenia to metody dajce trwal korekcj skrzywienia lub zahamowanie progresji. Istotnym elementem kadego leczenia jest zatem powrót krgoslupa do jego naturalnej osi. Tkanki naszego organizmu takie jak minie, cigna, wizadla, powiezie itp. s elementami sprystymi, a wic cechuje je naturalna sklonno do powrotu do wczeniej utrwalonej dlugoci. Nastpnymi elementami utrudniajcym korekcj skrzywienia s pami dynamiczna i statyczna. Mózg ,,traktuje" skrzywienie jako naturalne ustawienie, a zachodzi to na drodze procesów kompensacji. Przybylski przyznaje, e najwikszy postp dokonal si w metodach operacyjnego leczenia skolioz- czego nie mona powiedzie o leczeniu zachowawczym. Wymienia wiele czynników utrudniajcych dobranie odpowiedniej metody leczenia. Autor podkrela, e na skuteczno leczenia wplywa wczesne wykrycie skoliozy, okrelenie stopnia progresywnoci oraz konieczno indywidualnego postpowania terapeutycznego w odniesieniu do kadego chorego [21]. Na podstawie pimiennictwa i raportu komitetu Scoliosis Research Society (SRS) do spraw leczenia zachowawczego skolioz idiopatycznych, Zarzycka i wsp. przedstawili skuteczno terapii bocznych idiopatycznych skrzywie krgoslupa niektórymi metodami alternatywnymi takimi jak: wiczenia fizyczne, metoda Dobosiewicz, Karskiego, SEAS 02, akupunktura, metoda Aleksandra, aromaterapia, terapia Aurveda, terapia ASCO, biofeedback, chiropraktyka, Yoga, metoda Feldenkraisa, Pilates, masa, Rolfing, magnetoterapia, elektrostymulacje, PNF, technika Copes, gorsetowanie. Badacze zwracaj uwag na du skuteczno metody, udowodnionej naukowo ­ gorsetowania oraz kinezyterapii. Pozostale analizowane (w aspekcie skutecznoci) metody nie zostaly uznane przez Scoliosis Research Society jako efektywne [22]. Wyniki analizy przedstawionej przez Zarzyck potwierdzily nasze obserwacje dotyczce efektywnego zastosowania indywidualnych wicze i gorsetu typu Cheneau. Podobne wyniki uzyskali Sipko i wsp. którzy, po zastosowaniu wicze wedlug koncepcji PNF, stwierdzili popraw zrównowaenia postawy oraz symetri rozkladu statokinezjogramu [23]. Wielu badaczy zwraca uwag na wczenie postawion diagnoz deformacji. Karski i wsp. stwierdzili, e wczesne wykrycie zagroe skoliozami i poprawne leczenie Wnioski W analizowanym przypadku zastosowane wiczenia i sposób postpowania wplynly na zmniejszenie deformacji krgoslupa. Niepelna wstpna diagnostyka wydluyla czas leczenia i obciyla badanego dodatkowymi projekcjami RTG. Pimiennictwo 1. Bunnell WP. The natural history of idiopathic scoliosis. Clin Orthop 1988; 229: 20-25. 2. Dobosiewicz K. Boczne idiopatyczne skrzywienia krgoslupa. Katowice: lska Akademia Medyczna; 1997. 3. Adler S, Beckers D, Buck M. PNF in Practice: An Illustrated Guide. New York: Springer; 2008. 4. Bialek M. Moliwoci zastosowania metody PNF w leczeniu skolioz. Medycyna Manualna 2001; 5 (1/2): 56-62. 5. Bialek M. PNF w leczeniu skolioz ­ dowiadczenia wlasne. Medycyna Manualna 2001; 5 (3/4): 28-31. 6. Mulligan BR. Terapia Manualna, techniki NAG, SNAG, MWM itp. Kraków: Zdrowie dla wszystkich; 2008. 7. Mulligan BR. Samodzielne leczenie dolegliwoci pleców, szyi i koczyn. Kraków: Zdrowie dla wszystkich; 2008. 8. Cheneau J. Algo que en general, no se entiende con relacion al corse de escoliosis. Tec Ortop Int 1999; 12(2): 41-59. 9. Cheneau J. Das Cheneau-Korsett Behandlung der Skoliose bei blicher Indikation der Orthese. Dortmund: Verlag Orthopädie-Technik; 1997. 10. Kasperczyk T. Wady postawy ciala diagnostyka i leczenie. Kraków: Kasper; 1994. 11. Miloszewska G, Hagner W. Rehabilitacja ruchowa w yciu dzieci i mlodziey ze skolioz strukturaln leczonych zachowawczo. Kwartalnik Ortopedyczny 2005; 50: 6-7. 12. Nowotny J. Podstawy fizjoterapii. Wybrane metody fizjoterapii. Kraków: Kasper; 2005; 3. p.237-278. 13. Cobb JR. Outline for study of scoliosis Instruct. Led Am Acad Orthop Surg 1948; 5: 261 ­ 275. 14. Krawczyski A, Kotwicki T, Szulc A, Samborski W. Kliniczny i radiologiczny pomiar rotacji krgów u chorych ze skolioz idiopatyczn. Ortopedia traumatologia rehabilitacja 2006; 6 (8): 602-607. 15. Komor A, Górski R. Zastosowanie ortez krgoslupa w leczeniu skolioz. Ortopedia traumatologia rehabilitacja 2005; 7(1): 55-59. 16. Sastre Fernandez S, liwiski Z. Metoda leczenia skolioz, kifoz i lordoz, Ostrowiec witokrzyski: Markmed Rehabilitacja S.C.; 2008. p.19-34. 17. Wilczyski J. Boczne skrzywienie krgoslupa. Rozpoznanie i korekcja. Kielce: Wszechnica witokrzyska; 2001. p. 35-40. 18. Brooks L. Epidemiologia bocznych skrzywie krgoslupa. Wczesne wykrywanie i zapobieganie progresji bocznych skrzywie krgoslupa In: Dega W, editor. Materialy z Sesji Naukowej PAN. Pozna 1011.11.1980. Warszawa: PZWL; 1983. 19. Górniak K, Sklad M. Postawa ciala dzieci z bocznym skrzywieniem krgoslupa. Postpy Rehabilitacji 2003; 17(4):21-29. 20. Karski T. Nowe spojrzenie na diagnostyk i leczenie rehabilitacyjne dzieci z tzw. skoliozami idiopatycznymi. Medycyna Rodzinna 1999; 2(1):19-24. 21. Przybylski J. Progress in the treatment of lateral spinal curvature. Medycyna Manualna 2006; 10 (2/3): 5-8. 22. Zarzycka M, Roek K, Zarzycki M. Alternatywne metody leczenia zachowawczego skolioz idiopatycznych. Ortopedia Traumatologia Rehabilitacja 2009;11:396-412. 23. Sipko T, Skolimowski T, Mraz M, Demczuk-Wlodarczyk E. Zastosowanie metody PNF w zaburzeniach zrównowaenia postawy osób ze skolioz idiopatyczn. Fizjoterapia 2006; 14 (2):42-50. 24. Karski T, Madej J, Lubos R, Kokavec M, Karski J, Latalski M, et al. Nowe leczenie rehabilitacyjne skolioz tzw. idiopatycznych - efekty terapii. Ortopedia traumatologia rehabilitacja 2005; 7(1):28-35. 25. Wall A, Dragan S, Kulej M, Krawczyk A, Konik H, Skolimowski T. The use of thermographic examination to evaluate outcome in the conservative and surgical treatment of lateral scoliosis. Ortopedia traumatologia rehabilitacja 2005; 7(3): 277-284. http://www.deepdyve.com/assets/images/DeepDyve-Logo-lg.png Advances in Rehabilitation de Gruyter

The Three Pillars Of Conservative Treatment Of Scoliosis – Case Report

Loading next page...
 
/lp/de-gruyter/the-three-pillars-of-conservative-treatment-of-scoliosis-case-report-4fjPWrajBx
Publisher
de Gruyter
Copyright
Copyright © 2013 by the
ISSN
1734-4948
eISSN
1734-4948
DOI
10.2478/rehab-2014-0011
Publisher site
See Article on Publisher Site

Abstract

Introduction: Scoliosis, commonly known as lateral bending of the spine, in fact, is a distortion of space, whose causes are not precisely known. Careful diagnosis is essential to the proper diagnosis of scoliosis and appropriate rehabilitation proceedings. The aim of the study was to present the effects of conservative treatment of patients with scoliosis, based on the three pillars of therapy, including early diagnosis. Study case: Patients W.P., 12 years old male from 2008 was under medical supervision and regularly performed exercises, without a correction effect. In February 2009 patient after a previous diagnosis of x-ray was admitted to the conservative treatment. Exercises were based on individually prepared program of corrective exercises, which initially consisted of three exercises for thoracic spine and then after the addition of diagnostics, also e-mail: popter@interia.pl with two exercises for the lumbar. Each exercise was performed 50 times during the day, in 3 series. The patient was also obliged to wear a Cheneau correction corset several hours a day. Results: Introduced exercises for thoracic spine caused a decrease in the angle of curvature of 25 degrees (February 2009) that in the end (October 2010) achieve a reduction in the angle of curvature to 14 degrees. In the lumbar spine, therapy was started after three months of treatment (no prior diagnosis of the lumbar spine) and scoliosis correction was achieved by 11 degrees from 23 degrees (May 2009.) to 12 degrees (October 2010). Conclusion: In the present case of study applied exercises and kind of treatment caused a decrease in spinal deformity. Incomplete initial diagnosis extended treatment time and ordered patient additional X-ray projections. Keywords: scoliosis, rehabilitation, diagnosis, therapy W lutym 2009 r. skrzywienie u dziecka, wedlug subiektywnej oceny rodziców, bylo bardziej widoczne, a deformacja krgoslupa wiksza ni rok wczeniej. Bylo to powodem wizyty u lekarza specjalisty, który po badaniu klinicznym, wykonaniu zdjcia RTG w projekcji A-P i bocznej, okrelil kt skrzywienia wg Cobba na 25° [13]. Wówczas rozpoznano tylko skolioz prawostronn w odcinku piersiowym oraz zmniejszenie fizjologicznych krzywizn krgoslupa piersiowego i ldwiowego. Dodatkowo pacjent otrzymal od lekarza prowadzcego skierowanie do zakladu ortopedycznego celem wykonania gorsetu typu Cheneau. Dziecko otrzymalo równie skierowanie na wiczenia indywidualne do fizjoterapeuty. Wykonano badanie fizjoterapeutyczne: ­ wywiad dotyczcy dotychczasowego leczenia, aktywnoci fizycznej dziecka, obcie rodzinnych i rodowiskowych, ­ badanie ogldowe symetrii ustawienia glowy, barków, lopatek, trójktów talii, ustawienia miednicy w plaszczynie czolowej i strzalkowej w pozycji stojcej, ­ badanie wielkoci krzywizn krgoslupa w plaszczynie strzalkowej, ­ test Adamsa, ­ moliwo biernej korekcji deformacji krgoslupa. W badaniu fizjoterapeutycznym I (luty 2009) stwierdzono: ­ mal aktywno fizyczn dziecka (nieprawidlowa pozycja siedzca podczas pracy i wypoczynku), brak obcie dziedzicznych, ­ asymetri ustawienia glowy, nisze ustawienie barku i lopatki po stronie lewej w stosunku do strony prawej, asymetri w obrbie obrysów trójktów talii (lewy trójkt wikszy od prawego), brak cech asymetrii miednicy w plaszczynie czolowej, oraz nieznaczne tylopochylenie w plaszczynie strzalkowej, ­ zmniejszenie fizjologicznych krzywizn krgoslupa w odcinku piersiowym i ldwiowym, ­ w tecie Adamsa stwierdzono prawostronn rotacj krgoslupa piersiowego (12°) zmierzon inklinometrem, Wstp Skolioza idiopatyczna to deformacja krgoslupa zachodzca w trzech plaszczyznach [1,2]. Skolioza stanowi due wyzwanie diagnostyczne i lecznicze dla lekarza, fizjoterapeuty i innych osób zespolu leczcego. Problemy w rehabilitacji dzieci i mlodziey ze stwierdzon skolioz zaczynaj si wówczas, gdy rozpoznanie jest nieprecyzyjne, a skierowanie na wiczenia zawa si do terapii zespolowej i indywidualnej polegajcej na wzmacnianiu mini brzucha i grzbietu. Takie postpowanie przy deformacji trójplaszczyznowej nie moe by skuteczne, nie gwarantuje zatrzymania progresji skrzywienia, a jedynie przedlua czas leczenia, a nawet pogarsza stan kliniczny. Dokladna analiza skoliozy w polczeniu z indywidualnie dobran terapi znanymi metodami, zasadami i technikami pozwala na osignicie dobrych efektów leczenia. Dobre efekty terapii daj wiczenia wedlug koncepcji Proprioceptive Neuromuscular Facilitation (PNF), umoliwiajcej oddzialywanie na uklad miniowy, nerwowy i kostny, oraz wedlug metod mechanicznych w tym metody Kaltenborna i Mulligana [3,4,5,6,7]. Korekcj, w zalenoci od kta skrzywienia z wykorzystaniem wicze uzyskuje si take przy równoczesnym stosowaniu gorsetu korekcyjnego typu Cheneau [8,9]. Leczenie skolioz nieznanego pochodzenia wymaga wnikliwego przeanalizowania przestrzennego znieksztalcenia krgoslupa i indywidualnego zaplanowania leczenia [10,11,12]. Celem pracy byla ocena efektów leczenia zachowawczego pacjenta ze skolioz, opartego na trzech filarach terapii z uwzgldnieniem wczesnej diagnostyki. Opis przypadku Pacjent W.P. lat 12, leczony od lutego 2008 roku w Szpitalu Wojewódzkim nr 2 w Rzeszowie z powodu skoliozy rozpoznanej na podstawie badania klinicznego. W tym okresie systematycznie uczszczal na wiczenia zespolowe i indywidualne, których celem bylo wzmocnienie mini brzucha, grzbietu i poladków. 31 Np. dla wicze odcinka piersiowego krgoslupa, z wypukloci skrzywienia w stron praw, autostabilizacja jest zapewniona w leeniu na boku prawym. Uloenie koczyn dolnych ­ koczyna dolna prawa wyprostowana w stawach: biodrowym i kolanowym. Koczyna dolna lewa zgita w stawach: biodrowym i kolanowym do 900. Uloenie koczyn górnych ­ koczyna górna prawa uloona pod glow (rka w okolicy ucha prawego). Koczyna górna lewa zgita i uloona w plaszczynie poprzecznej (rka stron dloniow oparta o podloe). 1. wiczenie mobilizacji krgoslupa piersiowego w leeniu na boku prawym ­ moliwo biernej korekcji deformacji krgoslupa. W celu korekcji skrzywienia zastosowano system trzech filarów terapii opracowany przez autorów. Uznano, e pierwszy filar powinna stanowi praca zespolu: lekarz i fizjoterapeuta. Lekarz po wykonaniu diagnostyki (badanie kliniczne i obrazowe RTG), postawieniu rozpoznania, okreleniu wielkoci kta skrzywienia kieruje dziecko do fizjoterapeuty. Zadaniem fizjoterapeuty jest opracowanie wlaciwego programu wicze uwzgldniajcego istniejce deformacje krgoslupa [14]. Drugi filar to praca rodziców dziecka, których zadaniem jest wykonywanie wicze w domu, przygotowanych przez fizjoterapeut. Trzeci filar to praca technika ortopedycznego, który wykonuje gorset korekcyjny [8,9,15]. Kady filar jest wany i zwizany z filarami pozostalymi. Jeeli np. bdzie wlaciwie wykonana praca na poziomie dwóch pierwszych filarów, a niewlaciwie wykonana orteza bez korekcyjnego dzialania, wówczas nie moemy spodziewa si dobrego efektu leczniczego [16,17]. Terapi rozpoczto wedlug indywidualnie przygotowanego programu wicze korekcyjnych (ryc. 1-6). wiczenia wykonywane byly przez terapeut na pierwszych piciu wizytach, a nastpnie kontynuowane w domu przez rodziców. Raz w tygodniu pacjent wraz z rodzicami mial obowizek stawi si na wizyt kontroln w Pracowni Fizjoterapii w celu kontroli jakoci wykonywanych wicze. Podczas wizyt rodzice w obecnoci fizjoterapeuty wykonywali z dzieckiem zalecony wczeniej program rehabilitacji. Nastpnie fizjoterapeuta omawial z rodzicami i dzieckiem ewentualne bldy popelniane podczas wicze i dokonywal korekcji. Pacjent zobowizany byl do noszenia gorsetu kilkanacie godzin w cigu doby. Ryc. 1. Pozycja wyjciowa pacjenta i terapeuty do wicze. mobilizacji krgoslupa piersiowego w leeniu na boku prawym Fig. 1. Starting position of the patient and therapist for thoracic spine mobilization in the right side lying position wiczenia Przygotowano zestaw 3 wicze wykonywanych 3 razy dziennie. Suma powtórze kadego wiczenia w cigu dnia wynosila 50. Zalecono wykonywanie wicze w godzinach porannych (kade wiczenie - 10 powtórze), popoludniowych (kade wiczenie - 20 powtórze) oraz wieczornych (kade wiczenie - 20 powtórze). Fizjoterapeuta, a nastpnie rodzic wykonywal ruch korekcyjny z amplitud niewywolujc bólu u pacjenta, jednoczenie umoliwiajc uzyskanie potrzebnej korekcji. Uzyskana, skorygowana pozycja utrzymywana byla przez 6 sekund. W kadym wiczeniu konieczne bylo uloenie koczyn górnych i dolnych spelniajce warunki autostabilizacji, czyli takiej pozycji aby podczas wicze np. w odcinku piersiowym nie bylo wspólruchów w odcinku ldwiowym, lub aby byly zminimalizowane (ryc. 1-6). Ryc. 2. Mobilizacja krgoslupa piersiowego w leeniu na boku prawym (pozycja po wykonaniu ruchu) Fig. 2. Mobilization of the thoracic spine in the right side lying position (position after the movement) Ruch: Prawa rka terapeuty przemieszcza tulów w kierunku dobrzusznym, dorodkowym z jednoczesn derotacj krgoslupa piersiowego w stron lew. 32 2.wiczenia na walku terapeutycznym 3. wiczenia w siadzie Ryc. 3. Pozycja wyjciowa pacjenta i terapeuty do wiczenia na walku Fig. 3. Starting position of the patient and therapist for the exercise on the roller Ryc.5. Pozycja wyjciowa do wiczenia w siadzie Fig. 5. Starting position for sit down exercises Ryc. 4. wiczenie na walku (pozycja po wykonaniu ruchu) Fig. 4. Exercise on the roller (position after movement) Ruch: Rka prawa terapeuty wykonuje ruch elewacji przedniej lopatki lewej. Rka lewa stabilizujc ebra wykonuje ruch dogrzbietowy. U pacjenta w wyniku kompensacji dochodzilo do pochylenia glowy w stron praw. W zwizku z tym, pacjent podczas tego wiczenia mial podj prób przesunicia glowy w stron lew (napinanie mini po lewej stronie odcinka szyjnego krgoslupa, przeciwko sile grawitacji). Jednoczenie ustawienie glowy mialo zapewni prawidlow lordoz ldwiow. Jeeli dziecko nie byloby w stanie utrzyma glowy w takiej pozycji, mialoby zapewnione podparcie glowy. Ryc. 6. wiczenie w siadzie (pozycja po wykonaniu ruchu) Fig. 6. Exercise in a sit down position (position after movement) Ruch: Lewa rka terapeuty uciska ebra po stronie wypukloci w odcinku piersiowym w kierunku dobrzusznym, dorodkowym z jednoczesn rotacj krgoslupa w stron lew. W tym samym czasie terapeuta rozciga stron wklsl (lew) w odcinku piersiowym poprzez uniesienie lewego barku pacjenta. Stabilizacja odcinka ldwiowego. 33 Koczyna dolna lewa zgita w stawie biodrowy i kolanowym do kta 90 stopni. Koczyna dolna prawa wyprostowana, uloona w osi ciala. Uloenie koczyn pelni rol stabilizacji. Ruch: Prawa rka terapeuty uciska wal ldwiowy w kierunku dobrzusznym, dorodkowym z jednoczesn rotacj krgoslupa w stron praw. 2. wiczenia odcinka ldwiowego w leeniu na walku terapeutycznym, na boku lewym W badaniu II (maj 2009r.), po 3 miesicach rehabilitacji obejmujcej wiczenia i stosowanie gorsetu typu Cheneau, lekarz zalecil powtórn ocen radiologiczn krgoslupa. Wówczas stwierdzono zmniejszenie skrzywienia w odcinku piersiowym do 19°. Jednoczenie stwierdzono drugie skrzywienie w odcinku ldwiowym, które wynosilo 23° wg Cobba. Poproszono wic o powtórn ocen radiologiczn pierwszego zdjcia RTG. Na pierwszym zdjciu skrzywienie bylo widoczne, wynosilo 15°, ale nie zostalo wówczas zdiagnozowane. W zwizku z tym konieczne bylo rozszerzenie programu rehabilitacji o wiczenia korygujce skrzywienie ldwiowe (ryc. 7-9). Konieczna byla równie zmiana gorsetu, uwzgldniajca skrzywienie w odcinku ldwiowym. Wprowadzono dodatkowe dwa wiczenia na odcinek ldwiowy, które wykonywano z zachowaniem wczeniej ustalonej metodyki wicze i autostabilizacji. 1. wiczenia odcinka ldwiowego w leeniu na boku prawym Ryc. 9. wiczenie odcinka ldwiowego w leeniu na walku na boku lewym Fig. 9. Exercise of the lumbar spine in the left side lying position on the roller Ruch: Rka prawa wykonuje ruch depresji tylnej miednicy po stronie prawej. Rka lewa wykonuje stabilizacj eber po stronie prawej. Wyniki Ryc. 7. Pozycja wyjciowa pacjentavi terapeuty do wiczenia mobilizacji krgoslupa ldwiowego w leeniu na boku prawym Fig. 7. Starting position of the patient and the therapist for mobilization exercises of the spine in the right side lying position W badaniu I w lutym 2009 roku stwierdzono skrzywienie prawostronne w odcinku piersiowym krgoslupa o wartoci 25°(tab.1). Po wykonaniu i stosowaniu gorsetu typu Cheneau badania radiologiczne byly wykonywane w gorsecie i bez gorsetu korekcyjnego. W badaniu II po trzech miesicach leczenia zachowawczego w maju 2009 stwierdzono zmniejszenie skrzywienia krgoslupa do 19° (bez gorsetu) i do 8° (w gorsecie). Rozpoznano równie 23° skrzywienie lewostronne w odcinku ldwiowym, które w pierwszym badaniu (luty 2009) nie zostalo rozpoznane a ju wtedy wynosilo 15° (tab.1). W badaniu III (grudzie 2009) w odcinku ldwiowym stwierdzono korekcj do 12° (bez gorsetu) i 6° (w gorsecie) oraz dalsz korekcj skrzywienia w odcinku piersiowym do 17° (bez gorsetu) i 0° (w gorsecie) (tab.1). W badaniu IV (padziernik 2010) uzyskano dalsz korekcj skrzywienia w odcinku piersiowym do 14° i utrzymanie 12° skrzywienia w odcinku ldwiowym (badanie bez gorsetu) (tab.1). Ryc. 8. wiczenie mobilizacji krgoslupa ldwiowego w leeniu na boku prawym (pozycja po wykonaniu ruchu) Fig. 8. Mobilization of the lumbar spine in the right side lying position (position after the movement) Tab. 1. Wartoci skrzywie wg Cobba w kolejnych badaniach Tab. 1. Cobb curvatures values in all examinations Odcinek i kierunek deformacji/ Part of the spine and direction of deformation Piersiowy prawostronny/ thoracic right-sided Badanie I luty 2009/ bez gorsetu/ without corset Badanie II maj 2009/ w gorsecie/with corset bez gorsetu/ without corset Badanie III grudzie 2009/ w gorsecie/ with corset 0° 6° bez gorsetu/ without corset 17° 12° Badanie IV padziernik 2010/ bez gorsetu/ without corset 8° 19° nie baLdwiowy lewostrondano/not ny/ lumbar left-sided 15°* 23° tested * warto skrzywienia nie zdiagnozowana w I badaniu * the value of the curvature not diagnosed in the first examination 25° 14° 12° W okresie 20-u miesicy terapii opartej na trzech filarach leczenia zachowawczego uzyskano redukcj skrzywienia prawostronnego krgoslupa w odcinku piersiowym z 25° do 14°, oraz redukcj skrzywienia lewostronnego w odcinku ldwiowym krgoslupa z 23° do 12° (tab.1). Oprócz poprawy wyników udokumentowanych w badaniach RTG uzyskano równie dobry wizualny efekt terapii (ryc. 10,11). Ryc. 11. Postawa ciala po terapii Ryc. 11. Body posture after therapy Dyskusja Wedlug Cobba skoliozy dzielimy na dwie grupy: skoliozy funkcjonalne (czynnociowe) i strukturalne. W przypadku skolioz funkcjonalnych zmiany skoliotyczne s jeszcze w bardzo malym stopniu zaawansowane i s podatne na korekcj. Zaniedbania w leczeniu mog sta si fundamentem do powstania skoliozy strukturalnej, gdzie niestety zmiany w ukladzie kostno-wizadlowo-miniowym s ju nieodwracalne. Doniesienia dotyczce epidemiologii skrzywie krgoslupa, pomimo, e s zrónicowane w zalenoci od rónych czynników (miejsce badania, metoda, wiek, ple), wiadcz o wanym problemie fizjoterapeutycznym. Wedlug cytowanych badaczy wystpowanie sko- Ryc. 10. Postawa ciala przed terapi Ryc. 10. Body posture before therapy 35 umoliwia nie tylko zahamowanie deformacji krgoslupa (61%), ale w niektórych przypadkach wczesnych skolioz równie zmniejszenie skrzywienia (32%) [24]. Na konieczno wprowadzenia wczesnych i nieinwazyjnych bada diagnostycznych zwracaj uwag Wall i wsp. [25]. W opisanym przypadku brak calociowej diagnostyki deformacji, a wic niepelne rozpoznanie bylo powodem wydluenia czasu leczenia oraz wielokrotnej ekspozycji badanego na promieniowanie RTG. Czas leczenia wydluyl si równie z powodu pónego zastosowania wicze, le wykonanego gorsetu oraz wczeniejszego nieefektywnego zastosowania wicze zespolowych. Jednym z powanych problemów, które wystpuj podczas procesu usprawniania, jest czas terapii konieczny do korekcji skrzywienia. Zbyt wczesne zaprzestanie wicze korekcyjnych i zaniechanie stosowania gorsetu prowadzi czsto nie tylko do braku redukcji skrzywienia, ale i do jego progresji. Z wczeniejszych, wlasnych obserwacji wynika, e u pacjentów, którzy przerwali terapi, ponowne próby leczenia skoliozy byly znacznie trudniejsze, a w kilku przypadkach nie uzyskano zadawalajcego wyniku. W okresie 20-u miesicy terapii opartej na trzech filarach leczenia zachowawczego uzyskano redukcj skrzywienia prawostronnego krgoslupa z 25° do 14°, oraz redukcj skrzywienia lewostronnego w odcinku ldwiowym krgoslupa z 23° do 12°. Pomimo bldów i wydluonego okresu diagnozowania uzyskano znaczn popraw w korekcji skrzywienia. Na taki wynik zapewne wplynla terapia oparta na trzech filarach leczenia zachowawczego jak równie plastyczne zdolnoci mlodego krgoslupa. lioz ksztaltuje si na poziomie 2-3% ogólnej populacji [18,19,20]. Pomimo dostpnoci licznych nowych metod fizjoterapeutycznych leczenie zachowawcze nie zawsze przynosi zadawalajce wyniki. Czst przyczyn niepowodze jest zbyt póno podjta lub niepelna diagnostyka deformacji. W leczeniu zachowawczym skolioz, stosuje si obecnie wiele metod dajcych w swoich zaloeniach moliwo zmniejszenia deformacji krgoslupa. Najlepsze i godne polecenia to metody dajce trwal korekcj skrzywienia lub zahamowanie progresji. Istotnym elementem kadego leczenia jest zatem powrót krgoslupa do jego naturalnej osi. Tkanki naszego organizmu takie jak minie, cigna, wizadla, powiezie itp. s elementami sprystymi, a wic cechuje je naturalna sklonno do powrotu do wczeniej utrwalonej dlugoci. Nastpnymi elementami utrudniajcym korekcj skrzywienia s pami dynamiczna i statyczna. Mózg ,,traktuje" skrzywienie jako naturalne ustawienie, a zachodzi to na drodze procesów kompensacji. Przybylski przyznaje, e najwikszy postp dokonal si w metodach operacyjnego leczenia skolioz- czego nie mona powiedzie o leczeniu zachowawczym. Wymienia wiele czynników utrudniajcych dobranie odpowiedniej metody leczenia. Autor podkrela, e na skuteczno leczenia wplywa wczesne wykrycie skoliozy, okrelenie stopnia progresywnoci oraz konieczno indywidualnego postpowania terapeutycznego w odniesieniu do kadego chorego [21]. Na podstawie pimiennictwa i raportu komitetu Scoliosis Research Society (SRS) do spraw leczenia zachowawczego skolioz idiopatycznych, Zarzycka i wsp. przedstawili skuteczno terapii bocznych idiopatycznych skrzywie krgoslupa niektórymi metodami alternatywnymi takimi jak: wiczenia fizyczne, metoda Dobosiewicz, Karskiego, SEAS 02, akupunktura, metoda Aleksandra, aromaterapia, terapia Aurveda, terapia ASCO, biofeedback, chiropraktyka, Yoga, metoda Feldenkraisa, Pilates, masa, Rolfing, magnetoterapia, elektrostymulacje, PNF, technika Copes, gorsetowanie. Badacze zwracaj uwag na du skuteczno metody, udowodnionej naukowo ­ gorsetowania oraz kinezyterapii. Pozostale analizowane (w aspekcie skutecznoci) metody nie zostaly uznane przez Scoliosis Research Society jako efektywne [22]. Wyniki analizy przedstawionej przez Zarzyck potwierdzily nasze obserwacje dotyczce efektywnego zastosowania indywidualnych wicze i gorsetu typu Cheneau. Podobne wyniki uzyskali Sipko i wsp. którzy, po zastosowaniu wicze wedlug koncepcji PNF, stwierdzili popraw zrównowaenia postawy oraz symetri rozkladu statokinezjogramu [23]. Wielu badaczy zwraca uwag na wczenie postawion diagnoz deformacji. Karski i wsp. stwierdzili, e wczesne wykrycie zagroe skoliozami i poprawne leczenie Wnioski W analizowanym przypadku zastosowane wiczenia i sposób postpowania wplynly na zmniejszenie deformacji krgoslupa. Niepelna wstpna diagnostyka wydluyla czas leczenia i obciyla badanego dodatkowymi projekcjami RTG. Pimiennictwo 1. Bunnell WP. The natural history of idiopathic scoliosis. Clin Orthop 1988; 229: 20-25. 2. Dobosiewicz K. Boczne idiopatyczne skrzywienia krgoslupa. Katowice: lska Akademia Medyczna; 1997. 3. Adler S, Beckers D, Buck M. PNF in Practice: An Illustrated Guide. New York: Springer; 2008. 4. Bialek M. Moliwoci zastosowania metody PNF w leczeniu skolioz. Medycyna Manualna 2001; 5 (1/2): 56-62. 5. Bialek M. PNF w leczeniu skolioz ­ dowiadczenia wlasne. Medycyna Manualna 2001; 5 (3/4): 28-31. 6. Mulligan BR. Terapia Manualna, techniki NAG, SNAG, MWM itp. Kraków: Zdrowie dla wszystkich; 2008. 7. Mulligan BR. Samodzielne leczenie dolegliwoci pleców, szyi i koczyn. Kraków: Zdrowie dla wszystkich; 2008. 8. Cheneau J. Algo que en general, no se entiende con relacion al corse de escoliosis. Tec Ortop Int 1999; 12(2): 41-59. 9. Cheneau J. Das Cheneau-Korsett Behandlung der Skoliose bei blicher Indikation der Orthese. Dortmund: Verlag Orthopädie-Technik; 1997. 10. Kasperczyk T. Wady postawy ciala diagnostyka i leczenie. Kraków: Kasper; 1994. 11. Miloszewska G, Hagner W. Rehabilitacja ruchowa w yciu dzieci i mlodziey ze skolioz strukturaln leczonych zachowawczo. Kwartalnik Ortopedyczny 2005; 50: 6-7. 12. Nowotny J. Podstawy fizjoterapii. Wybrane metody fizjoterapii. Kraków: Kasper; 2005; 3. p.237-278. 13. Cobb JR. Outline for study of scoliosis Instruct. Led Am Acad Orthop Surg 1948; 5: 261 ­ 275. 14. Krawczyski A, Kotwicki T, Szulc A, Samborski W. Kliniczny i radiologiczny pomiar rotacji krgów u chorych ze skolioz idiopatyczn. Ortopedia traumatologia rehabilitacja 2006; 6 (8): 602-607. 15. Komor A, Górski R. Zastosowanie ortez krgoslupa w leczeniu skolioz. Ortopedia traumatologia rehabilitacja 2005; 7(1): 55-59. 16. Sastre Fernandez S, liwiski Z. Metoda leczenia skolioz, kifoz i lordoz, Ostrowiec witokrzyski: Markmed Rehabilitacja S.C.; 2008. p.19-34. 17. Wilczyski J. Boczne skrzywienie krgoslupa. Rozpoznanie i korekcja. Kielce: Wszechnica witokrzyska; 2001. p. 35-40. 18. Brooks L. Epidemiologia bocznych skrzywie krgoslupa. Wczesne wykrywanie i zapobieganie progresji bocznych skrzywie krgoslupa In: Dega W, editor. Materialy z Sesji Naukowej PAN. Pozna 1011.11.1980. Warszawa: PZWL; 1983. 19. Górniak K, Sklad M. Postawa ciala dzieci z bocznym skrzywieniem krgoslupa. Postpy Rehabilitacji 2003; 17(4):21-29. 20. Karski T. Nowe spojrzenie na diagnostyk i leczenie rehabilitacyjne dzieci z tzw. skoliozami idiopatycznymi. Medycyna Rodzinna 1999; 2(1):19-24. 21. Przybylski J. Progress in the treatment of lateral spinal curvature. Medycyna Manualna 2006; 10 (2/3): 5-8. 22. Zarzycka M, Roek K, Zarzycki M. Alternatywne metody leczenia zachowawczego skolioz idiopatycznych. Ortopedia Traumatologia Rehabilitacja 2009;11:396-412. 23. Sipko T, Skolimowski T, Mraz M, Demczuk-Wlodarczyk E. Zastosowanie metody PNF w zaburzeniach zrównowaenia postawy osób ze skolioz idiopatyczn. Fizjoterapia 2006; 14 (2):42-50. 24. Karski T, Madej J, Lubos R, Kokavec M, Karski J, Latalski M, et al. Nowe leczenie rehabilitacyjne skolioz tzw. idiopatycznych - efekty terapii. Ortopedia traumatologia rehabilitacja 2005; 7(1):28-35. 25. Wall A, Dragan S, Kulej M, Krawczyk A, Konik H, Skolimowski T. The use of thermographic examination to evaluate outcome in the conservative and surgical treatment of lateral scoliosis. Ortopedia traumatologia rehabilitacja 2005; 7(3): 277-284.

Journal

Advances in Rehabilitationde Gruyter

Published: Jun 1, 2013

References