Get 20M+ Full-Text Papers For Less Than $1.50/day. Start a 14-Day Trial for You or Your Team.

Learn More →

The specificity of injuries in Paralympics sport

The specificity of injuries in Paralympics sport Introduction: The modern Paralympics Movement covers people with physical impairments, cerebral palsy, blind, visual impaired and people with intellectual disabilities with borderline intellectual functioning. Sports injuries are some of the risk of Paralympics sport. Injuries are integral part of sport for persons with and without disabilities. The role of experts is to eliminate all the risk associated with injuries in sport. The aim of this study was to characterize the injuries occurring in Paralympics sport. Material and methods: The polish and foreign literature were reviewed in terms of sports injuries in different Paralympics sport disciplines. Results: The review of literature shows that the prevalence of injuries in almost all Paralympics disciplines is very common. The results confirm that the Paralympics athletes similarly as Olympics athletes are exposed to sports injuries, but in the majority of sports injuries are not associated with long-term convalescence. In the Paralympics sport dominate minor injuries, which consequence is a break in training, not exceeding 7 days. The studies prove the trend of reducing the number of injuries in the wheelchair disciplines, which is probably related to a change in the rules of the game and technological progress. e-mail: bartosz.molik@awf.edu.pl lub b_molik@poczta.onet.pl Conclusions: A critical view of problems of injuries in sport for persons with disabilities confirms the absence of implementation new testing methods. Most of the research have been carried out in 90s, and only few studies from the last decade generally confirm previous reports. It is also necessary to make clear the methods of prevention and to determine the mechanisms of sports injuries. Keywords: sport injury, disability sport, Paralympics sport w rónych dyscyplinach paraolimpijskich. Wykorzystano bazy danych Pubmed, Ebsco, ScienceDirect, Medline, a take pozycje zawarte w zbiorach bibliotek Olsztyskiej Szkoly Wyszej im. Józefa Rusieckiego i Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Pilsudskiego w Warszawie. Poszukujc odpowiednich pozycji literatury wykorzystano nastpujce hasla: sport injury (uraz sportowy), paralympics sport (sport paraolimpijski), athletes with disabilities (sportowcy z niepelnosprawnoci). Kryterium akceptacji publikacji stanowilo umieszczenie wyej wymienionych hasel w treci wyszukiwanych artykulów lub w slowach kluczowych. Ze wzgldu na niewielk liczb wyszukiwanych pozycji literatury wiatowej oraz krajowej zrezygnowano z wprowadzania dodatkowych kryteriów odrzucenia artykulów. Odrzucane byly jedynie te pozycje, które zostaly zaprezentowane w jzykach innych ni polski i angielski, a take te których nie zamieszczano w postaci pelnych tekstów. W wyniku wyej wspomnianych poszukiwa znaleziono 30 pozycji literatury, w tym 3 polskojzyczne, bezporednio opisujcych problem urazów w sporcie paraolimpijskim. Poza pozycjami z czasopism naukowych dwie pozycje byly rozdzialami w monografiach naukowych. Dodatkowo wprowadzono jedno streszczenie, uznajc je za istotne (raport Komisji Medycznej Midzynarodowego Komitetu Paraolimpijskiego). W czci glównej pracy dodatkowo powolano si na dwa rozdzialy z podrczników, które potwierdzaly informacje zawarte w publikacjach naukowych. Informacje uzyskane na podstawie przegldu literatury uporzdkowano i przedstawiono w czterech podrozdzialach: definicja urazu sportowego, urazy sportowe w wybranych dyscyplinach paraolimpijskich i grupach schorze, urazy sportowe w paraolimpijskich grach sportowych, przeciwdzialanie urazom sportowym. Wstp Wspólczesny sport niepelnosprawnych podzielony jest na trzy zasadnicze obszary: Olimpiady Specjalne (Special Olympics), sport osób nieslyszcych (Deaflympics) oraz sport paraolimpijski (Paralympics). Olimpiady Specjalne od lat 60. XX wieku, zajmuj si promowaniem aktywnoci fizycznej u osób z niepelnosprawnoci intelektualn. Ruch Deaflympics, dzialajcy na arenie midzynarodowej w sposób sformalizowany od pocztku XX w., odpowiedzialny jest za rozwój aktywnoci sportowej w grupie osób nieslyszcych i niedoslyszcych. Z kolei ruch paraolimpijski obejmuje swoim dzialaniem osoby z dysfunkcjami narzdu ruchu, poraeniem mózgowym, niewidome i slabowidzce, a take osoby z niepelnosprawnoci intelektualn w stopniu lekkim. Dynamicznie rozwijajcy si ruch paraolimpijski, poczwszy od polowy lat 40. XX w., ewoluowal z typowej formy rehabilitacji (tzw. rehabilitacja poprzez sport) do rekreacji, a w kocu do sportu kwalifikowanego. Kada z form jest aktualnie stosowana na rónych poziomach aktywnoci sportowej w grupach osób z rónymi rodzajami niepelnosprawnoci. Zaznaczy naley, e sportowcy uczestniczcy w igrzyskach paraolimpijskich stosuj systemy treningowe podobne do tych wykorzystywanych przez czolowych sportowców pelnosprawnych. Dzialania takie z pewnoci korzystnie wplywaj na podniesienie poziomu sportowego zawodników, którego efektem jest poprawianie kolejnych rekordów wiata w wikszoci konkurencji. Jednake bezkrytyczne kopiowanie wzorców stosowanych w sporcie pelnosprawnych (olimpijskim) niesie ze sob pewne niebezpieczestwa. Do jednych z zagroe wspólczesnego ruchu paraolimpijskiego mona zaliczy urazy sportowe. Uraz jest nieodlcznym elementem sportu pelnoi niepelnosprawnych. Rol ekspertów jest eliminowanie kadego ryzyka z nim zwizanego. Dlatego celem pracy byla charakterystyka urazów wystpujcych w sporcie paraolimpijskim. Wyniki Definicja urazu sportowego Okrelenie ,,uraz sportowy" jest wspóln nazw dla wszystkich rodzajów urazów odnoszonych w trakcie aktywnoci sportowych. Wiele bada opisujcych problematyk urazów w sporcie paraolimpijskim zostalo opublikowanych na lamach literatury jeszcze w latach 90. poprzedniego stulecia. Zasadniczym problemem podej- Material i metody Dokonano przegldu literatury polskiej i zagranicznej powieconej problematyce urazów sportowych Postpy rehabilitacji (3), 41 ­ 46, 2013 43 s na urazy tkanek mikkich i skóry, w porównaniu do innych grup niepelnosprawnoci. Autorzy wnioskowali, e jest to, midzy innymi, wynikiem zaburze zwizanych z technik chodu. Tendencj do zmniejszania si liczby urazów wród zawodników na wózkach w relacji do zawodników rywalizujcych w pozycji stojcej, w wyniku udoskonalania sprztu sportowego potwierdzili natomiast Nyland i wsp. [12]. Kromer i wsp. [14] badajc zawodników uprawiajcych handcycling dowiedli, i wikszo zawodników sygnalizuje przecienia w obrbie pleców, szyi i barku. Aczkolwiek powaniejsze urazy (zlamania, zwichnicia) stanowily rzadko, podobnie jak w badaniach Molika i wsp. [15]. W ostatniej dekadzie nie zaprezentowano wielu doniesie zwizanych z problematyk urazów sportowych. Webborn i wsp. [16] wskazali, na podstawie bada realizowanych podczas Zimowych Igrzysk Paraolimpijskich 2002 r. (Salt Lake City), i co 10 sportowiec doznal urazu podczas zawodów. Z kolei Van de Vliet i Willick [17] opisujc Letnie Igrzyska Paraolimpijskie 2008 r. (Pekin) odnotowali ponad 2000 interwencji slub medycznych. Co wicej, w 79 przypadkach lekarze pozwolili na uycie niedozwolonych substancji, w celu poprawy stanu zdrowia zawodników [17]. Z kolei Klenck i Gebke [18] potwierdzili, e koczyna górna jest najczciej naraona na urazy w grupie zawodników na wózkach. Dowiedli równie, e u osób z poraeniem mózgowym na urazy najbardziej naraony jest staw kolanowy i stopa, co zwizane jest z deformacj koczyn i nieprawidlowymi wzorcami chodu oraz biegu. Ci sami autorzy wskazali, e krgoslup i kikuty koczyn s najczciej naraone na urazy w grupie zawodników z amputacjami koczyn, natomiast koczyny dolne w grupie sportowców niewidomych [18]. Mona zada sobie pytanie czy rzeczywicie sport jest przyczyn tak duej liczby urazów. Wtpliwoci zostaly przedstawione przez Finley i Rodgers [19], którzy analizowali problem urazów barku w grupach osób poruszajcych si na wózkach trenujcych i nietrenujcych. Wyniki nie wykazaly wyszego ryzyka urazów u osób trenujcych. Autorzy wskazywali na potrzeb dalszych bada, potwierdzajc istotno problemu. Podali, i w Stanach Zjednoczonych jest 176 tys. weteranów wojennych poruszajcych si na wózkach, a roczny koszt dystrybucji wózków wynosi 28 milionów dolarów [19]. Nowym zagadnieniem jest badanie ryzyka innych zaburze zwizanych z treningiem sportowym. Furusawa i wsp. [20] podjli si analizy ryzyka wystpowania infekcji górnych dróg oddechowych u osób z uszkodzeniem rdzenia krgowego startujcych w maratonach na wózkach. Wyniki bada nie potwierdzily, i grupa ta jest naraona na wiksze ryzyko infekcji w porównaniu do osób nietrenujcych [20]. Jak wspomniano wyej, wikszo bada prezen- mowanym wówczas przez autorów bylo zdefiniowanie czym jest uraz sportowy. Wikszo definicji dotyczyla interwencji slub medycznych, ograniczenia udzialu w treningach lub zawodach, a take wystpowania bólu [1]. Aktualnie, definicj najczciej prezentowan na lamach literatury jest ta opracowana przez Ferrara i Buckley [2], która mówi, i jest to kady uraz lub schorzenie, w zwizku z którym zawodnik byl zmuszony przerwa, ograniczy lub zmodyfikowa uczestnictwo w zajciach sportowych na jeden lub wicej dni. Urazy sportowe w wybranych dyscyplinach paraolimpijskich i grupach schorze Analiza urazów w sporcie paraolimpijskim oparta jest glównie na badaniach ankietowych z wykorzystaniem kwestionariuszy. Pierwsze raporty opracowano ju po Igrzyskach Paraolimpijskich w 1976 roku [3]. Z kolei badania przeprowadzane w latach 90. pozwolily przedstawi specyfik urazów w sporcie paraolimpijskim. Pierwsze wyniki wskazywaly, e u zawodników rywalizujcych na wózkach sportowych najczciej na urazy naraona jest okolica barku oraz okolica stawu lokciowego [4,5]. Zawodnicy z dysfunkcj narzdu ruchu oraz niewidomi i slabowidzcy, rywalizujcy w pozycji stojcej, deklarowali najczciej urazy w okolicy stopy, barku oraz stawów kolanowych i lokciowych [4, 5, 6]. Badania innych autorów pozwolily na diagnoz sytuacji w wybranych dyscyplinach paraolimpijskich. Badania wykazaly, midzy innymi, e 72% zawodników rywalizujcych w wycigach na wózkach deklarowalo uraz w okresie ostatnich 12 miesicy [7]. Wskazywano na zapalenie nadklykcia bocznego koci ramiennej jako najczstsz przyczyn urazów sportowych u osób poruszajcych si na wózkach [8]. Z drugiej strony, mimo tak zaskakujco duej liczby urazów sportowych, wskazywano i wikszo z nich to tzw. drobne (przerwa do 7 dni) lub rednie urazy (przerwa 8-21 dni), których konsekwencje nie s powane [3]. Potwierdzono take, e zwikszona liczba urazów wzrasta wraz ze wzrostem objtoci treningu [9]. Dodatkowo wielu autorów wskazywalo, e urazy w sporcie niepelnosprawnych s podobne do tych odnotowywanych w grupie sportowców pelnosprawnych i zwizane s ze specyfik uprawianej dyscypliny sportu [5,10,11]. Z kolei Nyland i wsp. [12], badajc reprezentantów USA rywalizujcych podczas letnich igrzysk paraolimpijskich stwierdzili, e zmniejsza si liczba urazów barku w grupie zawodników poruszajcych si na wózkach. Ci sami autorzy podkrelili natomiast, e zwiksza si liczba urazów w obrbie koczyn dolnych u sportowców niewidomych oraz osób z innymi dysfunkcjami poruszajcymi si w pozycji stojcej [12]. Patatoukas i wsp. [13] na podstawie wyników uzyskanych z przeprowadzonego kwestionariusza wskazali, i sportowcy z poraeniem mózgowym czciej naraeni 44 towanych w ostatnich latach wykorzystywala metod sondau diagnostycznego. Badani, w specjalnie przygotowanych do tego celu kwestionariuszach, deklarowali wystpowanie rónego rodzaju urazów. Istniala jednak konieczno dodatkowych, specjalistycznych analiz, które pozwolilyby rozwikla problemy zwizane z urazami w grupie sportowców niepelnosprawnych. Jeon i wsp. [21] wprowadzili analizy ultrasonograficzne jako bardziej obiektywn metod badania. Wyniki autorów potwierdzily wyrane zmiany w obrbie barku u osób trenujcych tenis na wózkach. Autorzy potwierdzili przypuszczenia, e tenis ziemny jest dyscyplin o duym ryzyku urazów. Co wicej, wykazali, e zmiany w obrbie barków dotycz zarówno koczyny dominujcej oraz niedominujcej [21]. Urazy sportowe w paraolimpijskich grach sportowych Ferrara i Peterson [1] podzielili dyscypliny paraolimpijskie na te, w których istnieje due i niewielkie ryzyko wystpowania urazów (tab. 1). Midzy innymi, koszykówka na wózkach oraz rugby na wózkach zostaly zakwalifikowane jako te o duym ryzyku wystpowania urazów. Opini t potwierdzili czciowo Molik i wsp. [15], którzy wykazali, e 86% koszykarzy na wózkach mialo podczas swojej kariery przynajmniej jeden uraz zwizany z uprawian dyscyplin sportu. Badacze ci potwierdzili take, e wikszo urazów nastpowala podczas treningów, a nie zawodów sportowych. Stwierdzili take, e palce rki, nadgarstek, bark i rami byly miejscami najbardziej naraonymi na urazy sportowe w grach zespolowych niepelnosprawnych. Molik i wsp. [15] potwierdzili doniesienie Ferrary i Petersona [1], i koszykówka na wózkach wydaje si by dyscyplin sportu o duym ryzyku urazów, aczkolwiek konsekwencje urazów nie s powane (urazy nie wplywaj istotnie na przebieg kariery sportowej). Badania Molika i wsp. [15] byly równie zgodne z wczeniejszymi wynikami Curtis i Black [22], którzy informowali, e 90% zawodników grajcych w koszykówk na wózkach boryka si z problemami w obrbie barku. Autorzy sugerowali, e 70% urazów jest zwizanych z rozpoczciem treningu na wózkach [22]. Równie Burnham i wsp. [23] zaprezentowali podobne wyniki bada wskazujc, e ponad 80% koszykarzy na wózkach potwierdzalo uraz w cigu ostatniego roku treningowego. W innych badaniach wykazano z kolei, e grupa osób z uszkodzeniem rdzenia krgowego jest bardziej naraona na powaniejsze urazy sportowe, a predysponuje j do tego powszechne uprawianie koszykówki na wózkach jako dyscypliny urazogennej [13]. Nie zawsze wyniki prezentowane przez autorów prac byly jednoznaczne. I tak Molik i wsp. [15] nie potwierdzili, e rugby na wózkach jest dyscyplin o duym ry- zyku urazów, zaprzeczajc w ten sposób wczeniejszym doniesieniom Ferrary i Petersona [1]. Wedlug Burnham i wsp. [23] najbardziej naraeni na urazy s koszykarze na wózkach grajcy na pozycji rodkowego (centra). Badania Molika i wsp. [15] nie potwierdzily wczeniejszych wyników, wskazujc na tendencj wzrostu liczby urazów wraz z ograniczeniem moliwoci funkcjonalnych koszykarzy. W praktyce, zawodnicy rodkowi (centrzy) s reprezentantami przede wszystkim klas startowych 4 i 4,5, w których odnotowuje si aktualnie najmniejszy odsetek urazów sportowych [15]. Wyniki raportowane przez polskich siatkarzy na siedzco, przedstawione przez Molika i wsp. [15] rónily si od tych prezentowanych przez Mustafinsa i wsp. [24] na poziomie midzynarodowym. Polscy zawodnicy odnotowywali glównie urazy palców rki i nadgarstka, podczas gdy zawodnicy rywalizujcy na poziomie midzynarodowym najczciej wskazywali na urazy w obrbie pleców i barku [24]. Z kolei, w opinii Wieczorek i wsp. [25] urazy w grupie siatkarzy zwizane s z przecieniem ­ glównie koczyny ,,zdrowej". Tab. 1. Podzial dyscyplin paraolimpijskich ze wzgldu na niewielkie i due ryzyko urazów sportowych [1] Tab. 1. The paralympic sports division due to the low and high risk of sports injuries Niewielkie ryzyko urazów Lucznictwo Lekkoatletyka Boccia Szermierka na wózkach Goalball Tenis stolowy Powerlifting eglarstwo Strzelanie Plywanie Tenis ziemny Due ryzyko urazów Kolarstwo Jedziectwo Judo Pilka nona Koszykówka na wózkach Rugby na wózkach Przeciwdzialanie urazom sportowym Istotnym problemem podejmowanym przez naukowców jest znalezienie skutecznych metod przeciwdzialania urazom sportowym oraz przyczyn ich powstawania. W grupie rugbistów na wózkach wskazuje si na pozytywny wplyw stosowania rkawic podczas gry, chronicy zawodników przed otarciami naskórka. Jako zasadnicz przyczyn bólu barku w tej grupie sportowców uznano równie deficyt miniowy okolicy lopatki i przywodzicieli ramienia [26]. Zarówno w koszykówce i rugby na wózkach potwierdzono korzystny wplyw modyfikacji sprztu. Jeszcze w 2001 roku Ferrara [5] wskazal okolic stawu kolanowego, jako trzecie w kolejnoci miejsce naraone na urazy w grupie sportowców na wózkach. Aktualnie urazy koczyn dolnych zostaly istotnie ograniczone. Przepisy Postpy rehabilitacji (3), 41 ­ 46, 2013 45 Interesujca bylaby charakterystyka urazów w relacji do plci, poziomu zaawansowania sportowego, wieku zawodników. gry i dokonane zmiany technologiczne wózków do koszykówki i rugby spowodowaly, e zawodnicy w obu dyscyplinach s chronieni specjalnymi zderzakami [15, 27, 28]. Ribeiro i wsp. [29] podkrelili korzyci plynce ze stosowania stretchingu, odpowiednich przerw w trakcie intensywnego treningu, unikania przecie organizmu, jako metod ograniczania liczby urazów w sporcie. Inni autorzy wskazywali na konieczno zachowania odpowiedniego bilansu miniowego, a take nauki odpowiedniej techniki jazdy na wózku lub biegu, jako sposobu na istotne zmniejszenie liczby urazów w grupie zawodników z niepelnosprawnoci [9, 29, 30, 31]. Wskazano równie na zl technik wykonywania niektórych ruchów, np. uderzenia pilki w tenisie ziemnym na wózkach, jako kolejn przyczyn urazów w sporcie paraolimpijskim [32]. Interesujc propozycj dotyczc zmniejszenia ryzyka urazów przedstawil Rawicz-Makowski [33]. Na podstawie przegldu pimiennictwa stwierdzil, e w przezwycianiu urazów w sporcie niepelnosprawnych konieczny jest: wlaciwy dobór zawodników do poszczególnych dyscyplin, wlaciwy dobór sprztu sportowego, racjonalny trening uwzgldniajcy wiedz o rodzaju niepelnosprawnoci, opanowanie wlaciwej techniki, a take wlaciwa adaptacja obiektów dla potrzeb osób niepelnosprawnych. Pimiennictwo 1. Ferrara MS, Peterson CL. Injuries to Athletes With Disabilities. Identifying to Injury Patterns. Sport Med 2000;30(2):137-43. 2. Ferrara MS, Buckley WE. Athletes with disabilities injury registry. Adapt Phys Act Q 1996;13:50-60. 3. Jackson RW, Fredrickson A. Sports for the physically disabled: the 1976 Olympiad (Toronto). Am J Sports Med 1979,7:293-6. 4. Ferrara MS, Buckley WE, Peterson CL. Epidemiology of Sport Related Injuries for Athletes with Disability. Athletic Therapy Today 1997;1:30-3. 5. Ferrara M. Injuries to athlete's with disabilities: the state of art. In: Doll-Tepper G, Kroner M, Sonnenschein W editors. New horizons in Sport for Athletes with Disability. Proceedings of the International Vista 1999 Conference vol 1, Meyer & Meyer Sport 2001: 257-65. 6. Ferrara MS, Davis RW. Injuries to elite wheelchair athletes. Paraplegia 1990;28:335­41. 7. Taylor D, Williams T. Sport injuries in athletes with disabilities: Wheelchair racing. Paraplegia 1995;33:296­9. 8. Góralczyk B, Kiwerska-Jagodziska K, Mikula W. Zapalenie nadklykcia bocznego koci ramiennej u pacjentów poruszajcych si na wózku inwalidzkim. Med Sport 1999;101:18-20. 9. Curtis KA. Prevention and Treatment of Wheelchair Athletes Injuries. Athletic Therapy Today 1997;2,1:19-25. 10. Laskowski ER, Murtaugh PA. Snow skiing injuries in physically disabled skiers. Am J Sports Med 1992;20,5:553-7. 11. Petrofsky J, Meyer J. Causes and Suggested Preventatives for Injuries to Monoskiers. Palaestra 2003;19,1:28-33,57. 12. Nyland J, Snouse SL, Anderson M et al. Soft Tissue Injuries to USA Paralympians at the 1996 Summer Games. Arch Phys Med Rehabil 2000;8,1:368-73. 13. Patatoukas D, Farmakides A, Aggeli V et al. Disability-related injuries in athletes with disabilities. Folia Med 2011;53(1):40-6. 14. Kromer P, Rocker K, Sommer A et al. Acute and overuse injuries in elite paracycling - an epidemiological study. Sportverletz Sportschaden 2011;25(3):167-72. 15. Molik B, Mdasik A, Luczak E et al. Characteristic of sport injuries in team games for persons with disabilities. J Orthop Trauma Sur Rel Res 2011;6(26):21-6. 16. Webborn N, Willick S, Reeser JC. Injuries among Disabled Athletes Turing the 2002 Winter Paralympic Games. Med Sci Sports Exerc 2006;38,5:811-5. 17. Van de Vliet P, Willick S. The Beijing 2008 Paralympic Games Medical Care Programme: Facts, Figures and Recommendations. In: Book of Abstracts. The 17th International Syposium of Adapted Physical Activity, Gavle, Sweden, 23027 June 2009: 44. 18. Klenck C, Gebke K. Practical management: common medical problems in disabled athletes. Clin J Sport Med 2007;17(1):55-60. Wnioski Przegld bada podejmujcych problematyk urazów sportowych wskazuje na powszechno wystpowania zjawiska niemale we wszystkich dyscyplinach paraolimpijskich. Wyniki potwierdzaj, e paraolimpijczycy, podobnie jak olimpijczycy, s naraeni na urazy sportowe. Warto jednak podkreli, e w wikszoci urazy sportowe nie s zwizane z dlugotrwal rekonwalescencj. W sporcie paraolimpijskim dominuj drobne urazy, których konsekwencj jest przerwa w treningach nieprzekraczajca 7 dni. Badania wskazuj take na zmniejszenie si liczby urazów w dyscyplinach na wózkach, co zwizane jest najprawdopodobniej ze zmian przepisów gry oraz postpem technologicznym dotyczcym glównie konstrukcji wózków. Krytyczne spojrzenie na problem urazów w sporcie niepelnosprawnych potwierdza brak wprowadzania nowych metod badawczych, poza badaniami ankietowymi. Wikszo bada zostala przeprowadzona w latach 90. XX wieku, a nieliczne publikacje z ostatniego dziesiciolecia zazwyczaj potwierdzaj wczeniejsze doniesienia. Konieczne jest sprecyzowanie metod prewencji urazów sportowych. Bardzo wana jest próba okrelenia mechanizmów urazów w sporcie niepelnosprawnych na wzór analiz dokonywanych w sporcie pelnosprawnych. 19. Finley MA, Rodgers MM. Prevalence and identification of shoulder pathology in athletic and nonathletic wheelchair users with shoulder pain: A pilot study. J Rehabil Res Dev 2004;41(3B):395-402. 20. Furusawa K, Tajiima F, Okawa H et al. The incidence of post-race symptoms of upper respiratory tract infection in wheelchair marathon racers. Spinal Cord 2007;45:513-7. 21. Jeon IH, Kochhar H, Lee JM et al. Ultrasonoghraphic Evaluation of the Shoulder in Elite Wheelchair Tennis Players. J Sport Reh 2010;19:161-72. 22. Curtis KA, Black K. Shoulder Pain in Female Wheelchair Basketball Players. J Orthop Sports Phys Ther 1999;29,4:225-31. 23. Burnham RS, Higgins J, Steadward RD. Wheelchair basketball injuries. Palaestra 1994;10,2:43-7. 24. Mustafins P, Landõr A, Vetra A et al. Rate and type of participation limiting health disorders in sitting volleyball players (health disorders in sitting volleyball players). Papers on Anthropol 2008;17:233­47. 25. Wieczorek J, Wieczorek A, Jadczak L et al. Physical activity and injuries and overtraining syndromes in pitting volleyball players. Studies in Physical Culture and Tourism 2007;14(suppl.):299-305. 26. Miyahara M, Sleivert GG, Gerrard DF. The Relationship of Strength and Muscle Balance to Shoulder Pain and Impingement Syndrome in Elite Quadriplegic Wheelchair Rugby Players. Int J Sports Med 1998;19:210-4. 27. Molik B, Morgulec-Adamowicz N, Kosmol A. Zespolowe gry sportowe osób niepelnosprawnych. Koszykówka na wózkach i rugby na wózkach. AWF Warszawa; 2008. 28. Morgulec-Adamowicz N, Molik B. Pilka siatkowa na siedzco. In: Molik B, editors. Zespolowe gry sportowe osób niepelnosprawnych. Osoby z dysfunkcj narzdu ruchu, niepelnosprawne intelektualnie, niewidome i slabowidzce. AWF Warszawa; 2009. p. 37-54. 29. Ribeiro CB, Lessa Lisboa Y, Gomes de Freitas D. Performance of the Physical Therapy in the Prevention of the Injuries in Athlete of Basketball in Chair of Wheels. 3rd World Congress of the International Society of Physical and Rehabilitation Medicine ISPRM. Sao Paolo, Brasil, April 10-15, 2005. Electronic version. Medimond - Monduzzi Editore International Proceedings Division 2005; 581-5. 30. Burnham R, May L, Nelson E et al. Shoulder pain in wheelchair athletes. The role of muscle imbalance. Am J Sports Med 1993;21:238­42. 31. Curtis KA, Tyner TM, Zachary L et al. Effect of a standard exercise protocol on shoulder pain in long-term wheelchair users. Spinal Cord 1999;37:421-9. 32. Rawicz ­ Makowski GB. Urazy w sporcie niepelnosprawnych. Med Sport 1995;45:9-11. 33. Rawicz ­ Makowski GB. Urazy w wyczynowym sporcie osób niepelnosprawnych na wózkach. Med Sport 1999;92:24-7. http://www.deepdyve.com/assets/images/DeepDyve-Logo-lg.png Advances in Rehabilitation de Gruyter

The specificity of injuries in Paralympics sport

Loading next page...
 
/lp/de-gruyter/the-specificity-of-injuries-in-paralympics-sport-OWhj0GCHoT
Publisher
de Gruyter
Copyright
Copyright © 2013 by the
ISSN
1734-4948
eISSN
1734-4948
DOI
10.2478/rehab-2014-0020
Publisher site
See Article on Publisher Site

Abstract

Introduction: The modern Paralympics Movement covers people with physical impairments, cerebral palsy, blind, visual impaired and people with intellectual disabilities with borderline intellectual functioning. Sports injuries are some of the risk of Paralympics sport. Injuries are integral part of sport for persons with and without disabilities. The role of experts is to eliminate all the risk associated with injuries in sport. The aim of this study was to characterize the injuries occurring in Paralympics sport. Material and methods: The polish and foreign literature were reviewed in terms of sports injuries in different Paralympics sport disciplines. Results: The review of literature shows that the prevalence of injuries in almost all Paralympics disciplines is very common. The results confirm that the Paralympics athletes similarly as Olympics athletes are exposed to sports injuries, but in the majority of sports injuries are not associated with long-term convalescence. In the Paralympics sport dominate minor injuries, which consequence is a break in training, not exceeding 7 days. The studies prove the trend of reducing the number of injuries in the wheelchair disciplines, which is probably related to a change in the rules of the game and technological progress. e-mail: bartosz.molik@awf.edu.pl lub b_molik@poczta.onet.pl Conclusions: A critical view of problems of injuries in sport for persons with disabilities confirms the absence of implementation new testing methods. Most of the research have been carried out in 90s, and only few studies from the last decade generally confirm previous reports. It is also necessary to make clear the methods of prevention and to determine the mechanisms of sports injuries. Keywords: sport injury, disability sport, Paralympics sport w rónych dyscyplinach paraolimpijskich. Wykorzystano bazy danych Pubmed, Ebsco, ScienceDirect, Medline, a take pozycje zawarte w zbiorach bibliotek Olsztyskiej Szkoly Wyszej im. Józefa Rusieckiego i Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Pilsudskiego w Warszawie. Poszukujc odpowiednich pozycji literatury wykorzystano nastpujce hasla: sport injury (uraz sportowy), paralympics sport (sport paraolimpijski), athletes with disabilities (sportowcy z niepelnosprawnoci). Kryterium akceptacji publikacji stanowilo umieszczenie wyej wymienionych hasel w treci wyszukiwanych artykulów lub w slowach kluczowych. Ze wzgldu na niewielk liczb wyszukiwanych pozycji literatury wiatowej oraz krajowej zrezygnowano z wprowadzania dodatkowych kryteriów odrzucenia artykulów. Odrzucane byly jedynie te pozycje, które zostaly zaprezentowane w jzykach innych ni polski i angielski, a take te których nie zamieszczano w postaci pelnych tekstów. W wyniku wyej wspomnianych poszukiwa znaleziono 30 pozycji literatury, w tym 3 polskojzyczne, bezporednio opisujcych problem urazów w sporcie paraolimpijskim. Poza pozycjami z czasopism naukowych dwie pozycje byly rozdzialami w monografiach naukowych. Dodatkowo wprowadzono jedno streszczenie, uznajc je za istotne (raport Komisji Medycznej Midzynarodowego Komitetu Paraolimpijskiego). W czci glównej pracy dodatkowo powolano si na dwa rozdzialy z podrczników, które potwierdzaly informacje zawarte w publikacjach naukowych. Informacje uzyskane na podstawie przegldu literatury uporzdkowano i przedstawiono w czterech podrozdzialach: definicja urazu sportowego, urazy sportowe w wybranych dyscyplinach paraolimpijskich i grupach schorze, urazy sportowe w paraolimpijskich grach sportowych, przeciwdzialanie urazom sportowym. Wstp Wspólczesny sport niepelnosprawnych podzielony jest na trzy zasadnicze obszary: Olimpiady Specjalne (Special Olympics), sport osób nieslyszcych (Deaflympics) oraz sport paraolimpijski (Paralympics). Olimpiady Specjalne od lat 60. XX wieku, zajmuj si promowaniem aktywnoci fizycznej u osób z niepelnosprawnoci intelektualn. Ruch Deaflympics, dzialajcy na arenie midzynarodowej w sposób sformalizowany od pocztku XX w., odpowiedzialny jest za rozwój aktywnoci sportowej w grupie osób nieslyszcych i niedoslyszcych. Z kolei ruch paraolimpijski obejmuje swoim dzialaniem osoby z dysfunkcjami narzdu ruchu, poraeniem mózgowym, niewidome i slabowidzce, a take osoby z niepelnosprawnoci intelektualn w stopniu lekkim. Dynamicznie rozwijajcy si ruch paraolimpijski, poczwszy od polowy lat 40. XX w., ewoluowal z typowej formy rehabilitacji (tzw. rehabilitacja poprzez sport) do rekreacji, a w kocu do sportu kwalifikowanego. Kada z form jest aktualnie stosowana na rónych poziomach aktywnoci sportowej w grupach osób z rónymi rodzajami niepelnosprawnoci. Zaznaczy naley, e sportowcy uczestniczcy w igrzyskach paraolimpijskich stosuj systemy treningowe podobne do tych wykorzystywanych przez czolowych sportowców pelnosprawnych. Dzialania takie z pewnoci korzystnie wplywaj na podniesienie poziomu sportowego zawodników, którego efektem jest poprawianie kolejnych rekordów wiata w wikszoci konkurencji. Jednake bezkrytyczne kopiowanie wzorców stosowanych w sporcie pelnosprawnych (olimpijskim) niesie ze sob pewne niebezpieczestwa. Do jednych z zagroe wspólczesnego ruchu paraolimpijskiego mona zaliczy urazy sportowe. Uraz jest nieodlcznym elementem sportu pelnoi niepelnosprawnych. Rol ekspertów jest eliminowanie kadego ryzyka z nim zwizanego. Dlatego celem pracy byla charakterystyka urazów wystpujcych w sporcie paraolimpijskim. Wyniki Definicja urazu sportowego Okrelenie ,,uraz sportowy" jest wspóln nazw dla wszystkich rodzajów urazów odnoszonych w trakcie aktywnoci sportowych. Wiele bada opisujcych problematyk urazów w sporcie paraolimpijskim zostalo opublikowanych na lamach literatury jeszcze w latach 90. poprzedniego stulecia. Zasadniczym problemem podej- Material i metody Dokonano przegldu literatury polskiej i zagranicznej powieconej problematyce urazów sportowych Postpy rehabilitacji (3), 41 ­ 46, 2013 43 s na urazy tkanek mikkich i skóry, w porównaniu do innych grup niepelnosprawnoci. Autorzy wnioskowali, e jest to, midzy innymi, wynikiem zaburze zwizanych z technik chodu. Tendencj do zmniejszania si liczby urazów wród zawodników na wózkach w relacji do zawodników rywalizujcych w pozycji stojcej, w wyniku udoskonalania sprztu sportowego potwierdzili natomiast Nyland i wsp. [12]. Kromer i wsp. [14] badajc zawodników uprawiajcych handcycling dowiedli, i wikszo zawodników sygnalizuje przecienia w obrbie pleców, szyi i barku. Aczkolwiek powaniejsze urazy (zlamania, zwichnicia) stanowily rzadko, podobnie jak w badaniach Molika i wsp. [15]. W ostatniej dekadzie nie zaprezentowano wielu doniesie zwizanych z problematyk urazów sportowych. Webborn i wsp. [16] wskazali, na podstawie bada realizowanych podczas Zimowych Igrzysk Paraolimpijskich 2002 r. (Salt Lake City), i co 10 sportowiec doznal urazu podczas zawodów. Z kolei Van de Vliet i Willick [17] opisujc Letnie Igrzyska Paraolimpijskie 2008 r. (Pekin) odnotowali ponad 2000 interwencji slub medycznych. Co wicej, w 79 przypadkach lekarze pozwolili na uycie niedozwolonych substancji, w celu poprawy stanu zdrowia zawodników [17]. Z kolei Klenck i Gebke [18] potwierdzili, e koczyna górna jest najczciej naraona na urazy w grupie zawodników na wózkach. Dowiedli równie, e u osób z poraeniem mózgowym na urazy najbardziej naraony jest staw kolanowy i stopa, co zwizane jest z deformacj koczyn i nieprawidlowymi wzorcami chodu oraz biegu. Ci sami autorzy wskazali, e krgoslup i kikuty koczyn s najczciej naraone na urazy w grupie zawodników z amputacjami koczyn, natomiast koczyny dolne w grupie sportowców niewidomych [18]. Mona zada sobie pytanie czy rzeczywicie sport jest przyczyn tak duej liczby urazów. Wtpliwoci zostaly przedstawione przez Finley i Rodgers [19], którzy analizowali problem urazów barku w grupach osób poruszajcych si na wózkach trenujcych i nietrenujcych. Wyniki nie wykazaly wyszego ryzyka urazów u osób trenujcych. Autorzy wskazywali na potrzeb dalszych bada, potwierdzajc istotno problemu. Podali, i w Stanach Zjednoczonych jest 176 tys. weteranów wojennych poruszajcych si na wózkach, a roczny koszt dystrybucji wózków wynosi 28 milionów dolarów [19]. Nowym zagadnieniem jest badanie ryzyka innych zaburze zwizanych z treningiem sportowym. Furusawa i wsp. [20] podjli si analizy ryzyka wystpowania infekcji górnych dróg oddechowych u osób z uszkodzeniem rdzenia krgowego startujcych w maratonach na wózkach. Wyniki bada nie potwierdzily, i grupa ta jest naraona na wiksze ryzyko infekcji w porównaniu do osób nietrenujcych [20]. Jak wspomniano wyej, wikszo bada prezen- mowanym wówczas przez autorów bylo zdefiniowanie czym jest uraz sportowy. Wikszo definicji dotyczyla interwencji slub medycznych, ograniczenia udzialu w treningach lub zawodach, a take wystpowania bólu [1]. Aktualnie, definicj najczciej prezentowan na lamach literatury jest ta opracowana przez Ferrara i Buckley [2], która mówi, i jest to kady uraz lub schorzenie, w zwizku z którym zawodnik byl zmuszony przerwa, ograniczy lub zmodyfikowa uczestnictwo w zajciach sportowych na jeden lub wicej dni. Urazy sportowe w wybranych dyscyplinach paraolimpijskich i grupach schorze Analiza urazów w sporcie paraolimpijskim oparta jest glównie na badaniach ankietowych z wykorzystaniem kwestionariuszy. Pierwsze raporty opracowano ju po Igrzyskach Paraolimpijskich w 1976 roku [3]. Z kolei badania przeprowadzane w latach 90. pozwolily przedstawi specyfik urazów w sporcie paraolimpijskim. Pierwsze wyniki wskazywaly, e u zawodników rywalizujcych na wózkach sportowych najczciej na urazy naraona jest okolica barku oraz okolica stawu lokciowego [4,5]. Zawodnicy z dysfunkcj narzdu ruchu oraz niewidomi i slabowidzcy, rywalizujcy w pozycji stojcej, deklarowali najczciej urazy w okolicy stopy, barku oraz stawów kolanowych i lokciowych [4, 5, 6]. Badania innych autorów pozwolily na diagnoz sytuacji w wybranych dyscyplinach paraolimpijskich. Badania wykazaly, midzy innymi, e 72% zawodników rywalizujcych w wycigach na wózkach deklarowalo uraz w okresie ostatnich 12 miesicy [7]. Wskazywano na zapalenie nadklykcia bocznego koci ramiennej jako najczstsz przyczyn urazów sportowych u osób poruszajcych si na wózkach [8]. Z drugiej strony, mimo tak zaskakujco duej liczby urazów sportowych, wskazywano i wikszo z nich to tzw. drobne (przerwa do 7 dni) lub rednie urazy (przerwa 8-21 dni), których konsekwencje nie s powane [3]. Potwierdzono take, e zwikszona liczba urazów wzrasta wraz ze wzrostem objtoci treningu [9]. Dodatkowo wielu autorów wskazywalo, e urazy w sporcie niepelnosprawnych s podobne do tych odnotowywanych w grupie sportowców pelnosprawnych i zwizane s ze specyfik uprawianej dyscypliny sportu [5,10,11]. Z kolei Nyland i wsp. [12], badajc reprezentantów USA rywalizujcych podczas letnich igrzysk paraolimpijskich stwierdzili, e zmniejsza si liczba urazów barku w grupie zawodników poruszajcych si na wózkach. Ci sami autorzy podkrelili natomiast, e zwiksza si liczba urazów w obrbie koczyn dolnych u sportowców niewidomych oraz osób z innymi dysfunkcjami poruszajcymi si w pozycji stojcej [12]. Patatoukas i wsp. [13] na podstawie wyników uzyskanych z przeprowadzonego kwestionariusza wskazali, i sportowcy z poraeniem mózgowym czciej naraeni 44 towanych w ostatnich latach wykorzystywala metod sondau diagnostycznego. Badani, w specjalnie przygotowanych do tego celu kwestionariuszach, deklarowali wystpowanie rónego rodzaju urazów. Istniala jednak konieczno dodatkowych, specjalistycznych analiz, które pozwolilyby rozwikla problemy zwizane z urazami w grupie sportowców niepelnosprawnych. Jeon i wsp. [21] wprowadzili analizy ultrasonograficzne jako bardziej obiektywn metod badania. Wyniki autorów potwierdzily wyrane zmiany w obrbie barku u osób trenujcych tenis na wózkach. Autorzy potwierdzili przypuszczenia, e tenis ziemny jest dyscyplin o duym ryzyku urazów. Co wicej, wykazali, e zmiany w obrbie barków dotycz zarówno koczyny dominujcej oraz niedominujcej [21]. Urazy sportowe w paraolimpijskich grach sportowych Ferrara i Peterson [1] podzielili dyscypliny paraolimpijskie na te, w których istnieje due i niewielkie ryzyko wystpowania urazów (tab. 1). Midzy innymi, koszykówka na wózkach oraz rugby na wózkach zostaly zakwalifikowane jako te o duym ryzyku wystpowania urazów. Opini t potwierdzili czciowo Molik i wsp. [15], którzy wykazali, e 86% koszykarzy na wózkach mialo podczas swojej kariery przynajmniej jeden uraz zwizany z uprawian dyscyplin sportu. Badacze ci potwierdzili take, e wikszo urazów nastpowala podczas treningów, a nie zawodów sportowych. Stwierdzili take, e palce rki, nadgarstek, bark i rami byly miejscami najbardziej naraonymi na urazy sportowe w grach zespolowych niepelnosprawnych. Molik i wsp. [15] potwierdzili doniesienie Ferrary i Petersona [1], i koszykówka na wózkach wydaje si by dyscyplin sportu o duym ryzyku urazów, aczkolwiek konsekwencje urazów nie s powane (urazy nie wplywaj istotnie na przebieg kariery sportowej). Badania Molika i wsp. [15] byly równie zgodne z wczeniejszymi wynikami Curtis i Black [22], którzy informowali, e 90% zawodników grajcych w koszykówk na wózkach boryka si z problemami w obrbie barku. Autorzy sugerowali, e 70% urazów jest zwizanych z rozpoczciem treningu na wózkach [22]. Równie Burnham i wsp. [23] zaprezentowali podobne wyniki bada wskazujc, e ponad 80% koszykarzy na wózkach potwierdzalo uraz w cigu ostatniego roku treningowego. W innych badaniach wykazano z kolei, e grupa osób z uszkodzeniem rdzenia krgowego jest bardziej naraona na powaniejsze urazy sportowe, a predysponuje j do tego powszechne uprawianie koszykówki na wózkach jako dyscypliny urazogennej [13]. Nie zawsze wyniki prezentowane przez autorów prac byly jednoznaczne. I tak Molik i wsp. [15] nie potwierdzili, e rugby na wózkach jest dyscyplin o duym ry- zyku urazów, zaprzeczajc w ten sposób wczeniejszym doniesieniom Ferrary i Petersona [1]. Wedlug Burnham i wsp. [23] najbardziej naraeni na urazy s koszykarze na wózkach grajcy na pozycji rodkowego (centra). Badania Molika i wsp. [15] nie potwierdzily wczeniejszych wyników, wskazujc na tendencj wzrostu liczby urazów wraz z ograniczeniem moliwoci funkcjonalnych koszykarzy. W praktyce, zawodnicy rodkowi (centrzy) s reprezentantami przede wszystkim klas startowych 4 i 4,5, w których odnotowuje si aktualnie najmniejszy odsetek urazów sportowych [15]. Wyniki raportowane przez polskich siatkarzy na siedzco, przedstawione przez Molika i wsp. [15] rónily si od tych prezentowanych przez Mustafinsa i wsp. [24] na poziomie midzynarodowym. Polscy zawodnicy odnotowywali glównie urazy palców rki i nadgarstka, podczas gdy zawodnicy rywalizujcy na poziomie midzynarodowym najczciej wskazywali na urazy w obrbie pleców i barku [24]. Z kolei, w opinii Wieczorek i wsp. [25] urazy w grupie siatkarzy zwizane s z przecieniem ­ glównie koczyny ,,zdrowej". Tab. 1. Podzial dyscyplin paraolimpijskich ze wzgldu na niewielkie i due ryzyko urazów sportowych [1] Tab. 1. The paralympic sports division due to the low and high risk of sports injuries Niewielkie ryzyko urazów Lucznictwo Lekkoatletyka Boccia Szermierka na wózkach Goalball Tenis stolowy Powerlifting eglarstwo Strzelanie Plywanie Tenis ziemny Due ryzyko urazów Kolarstwo Jedziectwo Judo Pilka nona Koszykówka na wózkach Rugby na wózkach Przeciwdzialanie urazom sportowym Istotnym problemem podejmowanym przez naukowców jest znalezienie skutecznych metod przeciwdzialania urazom sportowym oraz przyczyn ich powstawania. W grupie rugbistów na wózkach wskazuje si na pozytywny wplyw stosowania rkawic podczas gry, chronicy zawodników przed otarciami naskórka. Jako zasadnicz przyczyn bólu barku w tej grupie sportowców uznano równie deficyt miniowy okolicy lopatki i przywodzicieli ramienia [26]. Zarówno w koszykówce i rugby na wózkach potwierdzono korzystny wplyw modyfikacji sprztu. Jeszcze w 2001 roku Ferrara [5] wskazal okolic stawu kolanowego, jako trzecie w kolejnoci miejsce naraone na urazy w grupie sportowców na wózkach. Aktualnie urazy koczyn dolnych zostaly istotnie ograniczone. Przepisy Postpy rehabilitacji (3), 41 ­ 46, 2013 45 Interesujca bylaby charakterystyka urazów w relacji do plci, poziomu zaawansowania sportowego, wieku zawodników. gry i dokonane zmiany technologiczne wózków do koszykówki i rugby spowodowaly, e zawodnicy w obu dyscyplinach s chronieni specjalnymi zderzakami [15, 27, 28]. Ribeiro i wsp. [29] podkrelili korzyci plynce ze stosowania stretchingu, odpowiednich przerw w trakcie intensywnego treningu, unikania przecie organizmu, jako metod ograniczania liczby urazów w sporcie. Inni autorzy wskazywali na konieczno zachowania odpowiedniego bilansu miniowego, a take nauki odpowiedniej techniki jazdy na wózku lub biegu, jako sposobu na istotne zmniejszenie liczby urazów w grupie zawodników z niepelnosprawnoci [9, 29, 30, 31]. Wskazano równie na zl technik wykonywania niektórych ruchów, np. uderzenia pilki w tenisie ziemnym na wózkach, jako kolejn przyczyn urazów w sporcie paraolimpijskim [32]. Interesujc propozycj dotyczc zmniejszenia ryzyka urazów przedstawil Rawicz-Makowski [33]. Na podstawie przegldu pimiennictwa stwierdzil, e w przezwycianiu urazów w sporcie niepelnosprawnych konieczny jest: wlaciwy dobór zawodników do poszczególnych dyscyplin, wlaciwy dobór sprztu sportowego, racjonalny trening uwzgldniajcy wiedz o rodzaju niepelnosprawnoci, opanowanie wlaciwej techniki, a take wlaciwa adaptacja obiektów dla potrzeb osób niepelnosprawnych. Pimiennictwo 1. Ferrara MS, Peterson CL. Injuries to Athletes With Disabilities. Identifying to Injury Patterns. Sport Med 2000;30(2):137-43. 2. Ferrara MS, Buckley WE. Athletes with disabilities injury registry. Adapt Phys Act Q 1996;13:50-60. 3. Jackson RW, Fredrickson A. Sports for the physically disabled: the 1976 Olympiad (Toronto). Am J Sports Med 1979,7:293-6. 4. Ferrara MS, Buckley WE, Peterson CL. Epidemiology of Sport Related Injuries for Athletes with Disability. Athletic Therapy Today 1997;1:30-3. 5. Ferrara M. Injuries to athlete's with disabilities: the state of art. In: Doll-Tepper G, Kroner M, Sonnenschein W editors. New horizons in Sport for Athletes with Disability. Proceedings of the International Vista 1999 Conference vol 1, Meyer & Meyer Sport 2001: 257-65. 6. Ferrara MS, Davis RW. Injuries to elite wheelchair athletes. Paraplegia 1990;28:335­41. 7. Taylor D, Williams T. Sport injuries in athletes with disabilities: Wheelchair racing. Paraplegia 1995;33:296­9. 8. Góralczyk B, Kiwerska-Jagodziska K, Mikula W. Zapalenie nadklykcia bocznego koci ramiennej u pacjentów poruszajcych si na wózku inwalidzkim. Med Sport 1999;101:18-20. 9. Curtis KA. Prevention and Treatment of Wheelchair Athletes Injuries. Athletic Therapy Today 1997;2,1:19-25. 10. Laskowski ER, Murtaugh PA. Snow skiing injuries in physically disabled skiers. Am J Sports Med 1992;20,5:553-7. 11. Petrofsky J, Meyer J. Causes and Suggested Preventatives for Injuries to Monoskiers. Palaestra 2003;19,1:28-33,57. 12. Nyland J, Snouse SL, Anderson M et al. Soft Tissue Injuries to USA Paralympians at the 1996 Summer Games. Arch Phys Med Rehabil 2000;8,1:368-73. 13. Patatoukas D, Farmakides A, Aggeli V et al. Disability-related injuries in athletes with disabilities. Folia Med 2011;53(1):40-6. 14. Kromer P, Rocker K, Sommer A et al. Acute and overuse injuries in elite paracycling - an epidemiological study. Sportverletz Sportschaden 2011;25(3):167-72. 15. Molik B, Mdasik A, Luczak E et al. Characteristic of sport injuries in team games for persons with disabilities. J Orthop Trauma Sur Rel Res 2011;6(26):21-6. 16. Webborn N, Willick S, Reeser JC. Injuries among Disabled Athletes Turing the 2002 Winter Paralympic Games. Med Sci Sports Exerc 2006;38,5:811-5. 17. Van de Vliet P, Willick S. The Beijing 2008 Paralympic Games Medical Care Programme: Facts, Figures and Recommendations. In: Book of Abstracts. The 17th International Syposium of Adapted Physical Activity, Gavle, Sweden, 23027 June 2009: 44. 18. Klenck C, Gebke K. Practical management: common medical problems in disabled athletes. Clin J Sport Med 2007;17(1):55-60. Wnioski Przegld bada podejmujcych problematyk urazów sportowych wskazuje na powszechno wystpowania zjawiska niemale we wszystkich dyscyplinach paraolimpijskich. Wyniki potwierdzaj, e paraolimpijczycy, podobnie jak olimpijczycy, s naraeni na urazy sportowe. Warto jednak podkreli, e w wikszoci urazy sportowe nie s zwizane z dlugotrwal rekonwalescencj. W sporcie paraolimpijskim dominuj drobne urazy, których konsekwencj jest przerwa w treningach nieprzekraczajca 7 dni. Badania wskazuj take na zmniejszenie si liczby urazów w dyscyplinach na wózkach, co zwizane jest najprawdopodobniej ze zmian przepisów gry oraz postpem technologicznym dotyczcym glównie konstrukcji wózków. Krytyczne spojrzenie na problem urazów w sporcie niepelnosprawnych potwierdza brak wprowadzania nowych metod badawczych, poza badaniami ankietowymi. Wikszo bada zostala przeprowadzona w latach 90. XX wieku, a nieliczne publikacje z ostatniego dziesiciolecia zazwyczaj potwierdzaj wczeniejsze doniesienia. Konieczne jest sprecyzowanie metod prewencji urazów sportowych. Bardzo wana jest próba okrelenia mechanizmów urazów w sporcie niepelnosprawnych na wzór analiz dokonywanych w sporcie pelnosprawnych. 19. Finley MA, Rodgers MM. Prevalence and identification of shoulder pathology in athletic and nonathletic wheelchair users with shoulder pain: A pilot study. J Rehabil Res Dev 2004;41(3B):395-402. 20. Furusawa K, Tajiima F, Okawa H et al. The incidence of post-race symptoms of upper respiratory tract infection in wheelchair marathon racers. Spinal Cord 2007;45:513-7. 21. Jeon IH, Kochhar H, Lee JM et al. Ultrasonoghraphic Evaluation of the Shoulder in Elite Wheelchair Tennis Players. J Sport Reh 2010;19:161-72. 22. Curtis KA, Black K. Shoulder Pain in Female Wheelchair Basketball Players. J Orthop Sports Phys Ther 1999;29,4:225-31. 23. Burnham RS, Higgins J, Steadward RD. Wheelchair basketball injuries. Palaestra 1994;10,2:43-7. 24. Mustafins P, Landõr A, Vetra A et al. Rate and type of participation limiting health disorders in sitting volleyball players (health disorders in sitting volleyball players). Papers on Anthropol 2008;17:233­47. 25. Wieczorek J, Wieczorek A, Jadczak L et al. Physical activity and injuries and overtraining syndromes in pitting volleyball players. Studies in Physical Culture and Tourism 2007;14(suppl.):299-305. 26. Miyahara M, Sleivert GG, Gerrard DF. The Relationship of Strength and Muscle Balance to Shoulder Pain and Impingement Syndrome in Elite Quadriplegic Wheelchair Rugby Players. Int J Sports Med 1998;19:210-4. 27. Molik B, Morgulec-Adamowicz N, Kosmol A. Zespolowe gry sportowe osób niepelnosprawnych. Koszykówka na wózkach i rugby na wózkach. AWF Warszawa; 2008. 28. Morgulec-Adamowicz N, Molik B. Pilka siatkowa na siedzco. In: Molik B, editors. Zespolowe gry sportowe osób niepelnosprawnych. Osoby z dysfunkcj narzdu ruchu, niepelnosprawne intelektualnie, niewidome i slabowidzce. AWF Warszawa; 2009. p. 37-54. 29. Ribeiro CB, Lessa Lisboa Y, Gomes de Freitas D. Performance of the Physical Therapy in the Prevention of the Injuries in Athlete of Basketball in Chair of Wheels. 3rd World Congress of the International Society of Physical and Rehabilitation Medicine ISPRM. Sao Paolo, Brasil, April 10-15, 2005. Electronic version. Medimond - Monduzzi Editore International Proceedings Division 2005; 581-5. 30. Burnham R, May L, Nelson E et al. Shoulder pain in wheelchair athletes. The role of muscle imbalance. Am J Sports Med 1993;21:238­42. 31. Curtis KA, Tyner TM, Zachary L et al. Effect of a standard exercise protocol on shoulder pain in long-term wheelchair users. Spinal Cord 1999;37:421-9. 32. Rawicz ­ Makowski GB. Urazy w sporcie niepelnosprawnych. Med Sport 1995;45:9-11. 33. Rawicz ­ Makowski GB. Urazy w wyczynowym sporcie osób niepelnosprawnych na wózkach. Med Sport 1999;92:24-7.

Journal

Advances in Rehabilitationde Gruyter

Published: Sep 1, 2013

References