Get 20M+ Full-Text Papers For Less Than $1.50/day. Start a 14-Day Trial for You or Your Team.

Learn More →

The effect of mobilization techniques by the OMT Kaltenborn-Evjenth Koncept’s therapy for the range of motion and pain of patients with coxarthrosis

The effect of mobilization techniques by the OMT Kaltenborn-Evjenth Koncept’s therapy for the... Karolina Zaloga, Krzysztof Dudziski Introduction: Degenerative changes are one of the most often appearing causes of the affliction located in the locomotor system where the hip joint is one of the most common locations. One can observe such symptoms as: limited movement, pain and muscle weakness. One of the therapy methods that are aimed at improving movement and reducing the affliction are techniques used in manual therapy (e.g. mobilization). The Kaltenborn-Evjenth method has been applied in physiotherapy practice for many years. The aim of the research was to assess the effectiveness of mobilization techniques directed at the synovial capsule (manual therapy) while treating degenerative changes of the hip joint. In literature no report that refers precisely to the subject mentioned above was found. Being assessed was the influence of therapy on the range of the joints movement and the level of pain. Material and methods: A group of 20 people with degenerative changes of the hip joint were examined (16 women and 4 men, average age ­ 65 years). Measurements of the hip joint range movement were performed (the flexion, extension, abduction, adduction and rotation) and the assessment of the level of felt pain (VAS) before and after the therapy. The therapy using mobilization techniques taken from the Kaltenborn-Evjenth concept was conducted in a series of 6 therapy sessions lasting 2 weeks. Results: In all comparisons of the range of motion in the hip joint an increasing was stated (p < 0.001) after the therapy. In the case of pain level a decreasing was observed (p < 0.001) after the therapy. Conclusions: It seems right to use manual therapy techniques in physiotherapy proceedings in the course of the degenerative disease of the hip joint, aimed on for e.g. the synovial capsule. Key words: Wstp Zmiany zwyrodnieniowe s obecnie jedn z najczciej wystpujcych przyczyn dolegliwoci dotyczcych ukladu ruchu zarówno u starszych jak i mlodszych osób [1]. Wie si to m.in. z niewystarczajc iloci wicze ruchowych, które powinny by wprowadzane w ycie czlowieka ju od najmlodszych lat, ale te kontynuowane, w formie rekreacyjnej w starszym wieku [2]. Staw biodrowy jest, obok stawu kolanowego, bardzo czst lokalizacj zmian zwyrodnieniowych, co w pewnym stopniu moe si wiza z wystpowaniem chorób tego stawu w wieku mlodzieczym. Choroby te mog powodowa tzw. zwyrodnienia wtórne stawu biodrowego. Za pierwotne natomiast uznaje si takie zwyrodnienia, które nie mialy konkretnej przyczyny, s wiec efektem starzenia si organizmu ludzkiego [3-6]. W przebiegu zmian zwyrodnieniowych w tym m.in. stawu biodrowego najczciej obserwuje si ograniczenie ruchomoci, wystpowanie bólu i oslabienie sily miniowej [7], a w póniejszym stadium choroby dochodzi do zesztywnie oraz przykurczów miniowych. Potwierdzonymi metodami postpowania leczniczego jest: stosowanie profilaktyki w postaci unikania nadwagi i edukacja prozdrowotna pacjenta [8,9,10], ograniczenie dwigania cikich przedmiotów, utrzymanie ruchomoci stawu za pomoc wicze, glównie w odcieniu, wzmacnianie sily mini za pomoc wicze izomecoxarthrosis, manual therapy, Kaltenborn-Evjenth Konzept trycznych [11], przeciwbólowa i przeciwzapalna fizykoterapia (laseroterapia, elektroterapia, pole magnetyczne ixin.) [12,13]. W literaturze istniej liczne doniesienia na temat zastosowania rónego rodzaju terapii w zmianach zwyrodnieniowych stawu biodrowego. Wielu autorów badalo zastosowanie wicze i edukacji pacjenta dotyczcej aktywnoci dnia codziennego [10,14-18]. Badania Shrier i wsp. dotyczyly wplywu wicze oporowych [19]. Arnold i Faulkner oraz Hale i wsp. badali skuteczno wicze w sadowisku wodnym [20,21]. Istnieje grupa doniesie zawierajcych polczenie zastosowania wicze z rónymi dzialaniami z zakresu terapii manualnej [22-31]. Wród nich na uwag zasluguje doniesienie o slusznoci stosowania TM jako czci kompleksowego usprawniania [22]. Interesujce jest take doniesienie o zwizku zmian cinienia wewntrzstawowego stawu biodrowego z odczuwaniem bólu w koksartrozie i co za tym idzie o istotnoci tego zagadnienia w istocie usprawniania [32]. Kolejnym wanym doniesieniem jest artykul powicony zastosowaniu trakcji w leczeniu stawu biodrowego, w którym jako element leczenia pojawiaj si techniki mobilizacyjne [33,34]. Jedn z metod terapii majcej na celu popraw ruchomoci stawów jest ich mobilizacja za pomoc technik terapii manualnej. Ze wzgldu na dzialanie dostosowane do biomechaniki danego stawu jest to zabieg calkowicie bezpieczny dla chrzstki stawowej, dziki czemu nie powoduje progresji choroby i moe spowolni jej post- Postpy Rehabilitacji (1), 19 ­ 25, 2016 21 Do terapii wykorzystano techniki mobilizacyjne zaczerpnite z koncepcji Kaltenborn-Evjenth. Terapia uwzgldniala seri 6 sesji terapeutycznych wykonywanych co drugi dzie trwajcych po 60 min. Okres leczenia dla serii zabiegów trwal 2 tygodnie. W trakcie terapii wykonywane byly 4 techniki mobilizacyjne: trakcja w pozycji spoczynkowej (ryc. 1), trakcja w zgiciu (ryc. 2), trakcja boczna (lizg dla stropu panewki - ryc. 3) oraz lizg brzuszny (ryc. 4). Wykonane techniki mialy na celu mobilizacj charakterystycznego dla koksartrozy przykurczu torebki stawowej. Terapi wykonywala jedna i ta sama osoba ­ dyplomowany terapeuta metody Kaltenborn-Evjenth. Przed rozpoczciem terapii i bezporednio po jej zakoczeniu u kadego z pacjentów zbadano wszystkie zakresy ruchu w stawie biodrowym za pomoc goniometru (zgicie, wyprost, przywiedzenie, odwiedzenie oraz rotacje). Oceniono równie subiektywne odczucie bólu skal VAS. Ocena przydatnoci terapii manualnej polegala na analizie zebranych w czasie terapii pomiarów goniometrycznych oraz informacji o nasileniu bólu zebranych za pomoc skali VAS. Analiz opracowano za pomoc nieparametrycznego testu znaków rangowanych Wilcoxona ze wzgldu na to, e cz rozkladów nie miala charakteru normalnego (zbadano testem Shapiro-Wilka). W tym wypadku bylo to zbadanie istotnoci statystycznej danych zebranych przed i po terapii. Do analizy przyjto poziom istotnoci p0,05. Wyniki W tabeli nr 2 zawarto statystyk opisow otrzymanych wartoci zakresu ruchu w stawie biodrowym oraz poziomu bólu przed i po terapii. We wszystkich porównaniach zakresu ruchu w stawie biodrowym stwierdzono jego zwikszenie po zastosowanej terapii. W przypadku poziomu bólu stwierdzono jego zmniejszenie po zastosowanej terapii. We wszystkich porównaniach rónice byly istotne statystycznie. powanie. Jedn z konkretnych metod terapii manualnej majc na celu zwikszenie zakresu ruchu i zmniejszenie bólu w takich przypadkach jest Kaltenborn-Evjenth Konzept, która od wielu lat jest znana w praktyce fizjoterapeutycznej. Istniej prace badajce skuteczno tej metody w walce z bólem oraz przede wszystkim w poprawie zakresu ruchomoci ograniczonego stawu [35,36]. W literaturze istniej odniesienia na temat zastosowania mobilizacji w obrbie stawu kolanowego czy stawów krgoslupa. Nie udalo si jednak znale artykulów powieconych zastosowaniu terapii manualnej wg konceptu Kaltenborn-Evjenth w przebiegu koksartrozy. W niniejszym badaniu postanowiono sprawdzi czy uwolnienie (rozcignicie) torebki stawowej za pomoc terapii wg konceptu OMT Kaltenborn-Evjenth bdzie mialo wplyw na polepszenie ruchomoci i zmian bolesnoci stawu biodrowego. Równoczenie przyjto zaloenie eby nie stosowa innych technik terapii tylko skierowane na torebk i odcienie powierzchni stawowych. Material i metody Badania przeprowadzono od stycznia 2012 do lipca 2013 na oddziale Dziennym Rehabilitacji w Szpitalu Bielaskim. Na prowadzenie poniszych bada uzyskano zgod Komisji Bioetycznej. Badaniem objto grup 20 osób ze stwierdzonymi zmianami zwyrodnieniowymi stawu biodrowego. W badaniu wzilo udzial 16 kobiet i 4 mczyzn w wieku od 51 do 73 lat. rednia wieku badanych wynosila 65 lat. Szczególow charakterystyk pacjentów przedstawiono w tabeli nr 1. Do bada kwalifikowano chorych z dolegliwociami zwizanymi ze zmianami zwyrodnieniowymi stawu biodrowego oraz znacznym ograniczeniem ruchomoci. Czynnikiem eliminujcym byly dolegliwoci innego pochodzenia. Kwalifikacji dokonywano na podstawie wywiadu, zdj RTG (kwalifikowano osoby ze zmianami zwyrodnieniowymi w st II, III) oraz badania fizjoterapeutycznego, na które skladalo si: badanie ruchów czynnych i biernych, badanie ruchomoci pod obcieniem (test Sayfrieda), testy oporowe, badanie sily miniowej oraz badanie ruchów translatorycznych. W ocenie bólu posilkowano si take subiektywnym odczuciem bólu mierzonym w skali VAS. Tab. 1. Charakterystyka badanej grupy Tab. 1. Characteristics of the study group Wiek [lata] rednia 65,1 SD 6,33 Masa ciala [kg] rednia 66,9 SD 13,79 Wysoko ciala [cm] rednia 162,75 SD 4,52 Badani [n=20] Karolina Zaloga, Krzysztof Dudziski Ryc.1. Trakcja w pozycji spoczynkowej Fig. 1. Traction in the resting position Ryc. 2. Trakcja w zgiciu Fig. 2. Traction in flexion Ryc. 3. Trakcja boczna ze lizgiem dla stropu panewki Fig. 3. Lateral traction for restriced flexion Ryc. 4. lizg brzuszny Fig. 4. Mobilization in extension Tab. 2. Statystyka opisowa otrzymanych wartoci zakresu ruchu w stawie biodrowym oraz poziomu bólu przed i po terapii Tab. 2. Statistics of measures of the movement in the hip joint and the feel of pain before and after therapy ZAKRES RUCHU/BÓL przed ZGICIE WYPROST ROTACJA WEWNTRZNA ROTACJA ZEWNTRZNA PRZYWIEDZENIE ODWIEDZENIE VAS po przed po przed po przed po przed po przed po przed po N 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 rednia 75,1 91,7 6,8 14,2 11,5 24,4 18,6 28,8 18,7 28,5 6,9 15,4 4,9 2,4 SD 18,0 17,3 2,4 1,3 5,7 6,9 9,9 8,2 7,4 4,8 5,7 7,3 1,3 1,4 Min 15 32 3 12 0 10 3 12 3 20 0 0 2 0 Max 95 112 10 15 22 38 45 45 30 37 25 30 8 5 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 p <0,001 Postpy Rehabilitacji (1), 19 ­ 25, 2016 23 tego ruchu, uzyskana poprawa jest do znaczca. Naley tutaj wspomnie, e na przebiegu 6 sesji terapeutycznych byl to zakres najszybciej powracajcy do normy. U wikszoci pacjentów ruch ten uzyskiwal poprawn warto ju okolo trzeciego dnia zabiegów i utrzymywal si na tym poziomie a do zakoczenia leczenia. Rotacja wewntrzna okazala si ruchem najbardziej ograniczonym u wszystkich osób badanych. Wynika to glównie z fizjologicznego sposobu przykurczania si torebki stawowej w stawie biodrowym. Zgodnie z wzorcem torebkowym dla stawu biodrowego jest to ruch zanikajcy najszybciej. U badanych ograniczenie to objawialo si znacznymi, w stosunku do fizjologii, ubytkami w ruchomoci rotacyjnej, wartociami zerowymi tego ruchu a nawet ujemnymi (koczyna badana ustawiona byla w rotacji zewntrznej). rednio wynik u pacjentów podwyszyl si o 12,9°. Uzyskany po terapii wynik miecil si w granicach normy tego zakresu ruchu [29], która to wynosi 20-30° dla osób w przedziale wiekowym grupy badawczej. W ruchu rotacji zewntrznej rónica ta byla podobna (10,2°). Ruch odwiedzenia rónica w redniej poprawie dla wszystkich badanych wynosila 10,5°, dla przywiedzenia 9,8°. Dzialanie zwikszajce zakres ruchu ma na celu odsuniecie w czasie endoprotezoplastyki, która niestety czsto, przy nieodwracalnym procesie postpowania zmian zwyrodnieniowych, jest nieunikniona. Postpujce ograniczenie ruchomoci stawu ma zazwyczaj duy wplyw na funkcjonowanie pacjenta. Ogranicza czynnoci samoobslugowe (np. zakladanie skarpet), wplywa na chód zwlaszcza dluszym krokiem czy po schodach, ale take wyzwala negatywne kompensacje w calym ukladzie ruchu, glównie w odcinku ldwiowym krgoslupa. Ograniczenie ruchomoci ma w kocu wplyw na funkcjonowanie endoprotezy. Prawidlowy zakres ruchu jest jednym z elementów zapobiegajcych jej obluzowaniu. Wiadome jest, e nie zawsze, pomimo prowadzonej fizjoterapii, udaje si odzyska zadowalajcy zakres ruchu w operowanym stawie biodrowym. Odczucia bólowe towarzyszce badanym w trakcie terapii take ulegly istotnym zmianom. Naley tutaj jednak wzi poprawk na subiektywno badania tego czynnika i uwzgldni fakt, e ból oceniany jest zazwyczaj, jako reakcja calego organizmu, a nie okrelonego narzdu lub czci ciala. W diagnostyce bólu trudno jest wic okreli precyzyjnie jego stopie, gdy odczucia bólowe mieszaj si z niekontrolowanym wplywem czynników psychogennych [38]. U osób z chorob zwyrodnieniow wplyw na ból ma take zmiana pogody, naley take pamita o efekcie placebo. W niniejszych badaniach rónica w wartociach odczucia bólu mierzonych na skali VAS wyniosla 2,5°, co w 10-stopniowej skali daje ponad 20% poprawy a odnoszc si do wartoci pocztkowej ponad 40%. U wszystkich badanych osób stwierdzono polepszenie Dyskusja Terapia manualna jest z powodzeniem stosowana od wielu lat w ramach dziala fizjoterapeutycznych. Powstalo wiele metod szkolcych fizjoterapeutów w tym zakresie, rónicych si midzy sob metodyk poszczególnych technik takich jak: metoda wg Cyriaxa, Mitlanda, Mulligana, Frischa czy wreszcie Kaltenborna i Evjentha. Mimo rónorodnoci przedstawianych sposobów leczenia cel jest ten sam ­ uly pacjentowi w bólu i poprawi komfort ycia i funkcjonowania. Jak ju wspomniano we wstpie istnieje wiele doniesie dotyczcych terapii w chorobie zwyrodnieniowej stawu biodrowego. W kilku z nich autorzy stosowali rónego rodzaju terapi manualna. Varrbakken i wsp. [24] stwierdzili pozytywny wplyw trakcji z okrelon (800 N) i nieokrelon sil w polczeniu z wiczeniami i terapi tkanej mikkich na stan pacjentów ze zmianami zwyrodnieniowymi (OA) stawu biodrowego. Brantinghan i wsp. [29] porównywali terapi w dwu grupach pacjentów za pomoc czciowo rónicych si koncepcji zawierajcych techniki terapii manualnej, wiczenia i stretching mini. Rónica polegala na zastosowaniu w jednej z grup autorskiego programu terapii manualnej (Full kinetic chain). Stwierdzili oni nieznaczn rónic pomidzy grupami. Hoeksma i wsp. [22] porównywali terapi pacjentów ze zmianami zwyrodnieniowymi stawu biodrowego w dwóch grupach: w jednej zastosowano manipulacje i stretching mini okalajcych staw biodrowy a w drugiej wiczenia indywidualnie dobrane dla potrzeb kadego pacjenta majce na celu wzmocnienie i rozcignicie mini, zwikszenie ruchomoci stawu, popraw koordynacji ruchowej i chodu. W przypadku tych bada autorzy nie stwierdzili rónic w terapii pomidzy grupami. W niniejszym badaniu postanowiono sprawdzi czy uwolnienie (rozcignicie) torebki stawowej za pomoc terapii wg konceptu OMT Kaltenborn-Evjenth bdzie mialo wplyw na polepszenie ruchomoci i zmian bolesnoci stawu biodrowego. Równoczenie przyjto zaloenie eby nie stosowa innych technik terapii tylko skierowane na torebk i odcienie powierzchni stawowych. Przedstawione wyej wyniki wykazuj wplyw zastosowanej terapii na zmian ruchomoci u osób poddanych leczeniu. Wszystkie zakresy ruchów zwikszyly si istotnie po przeprowadzonej terapii. Najwiksz bezwzgldn rónic - 16,6°, uzyskano w ruchu zgicia (tab. 2). Wynika to glównie z faktu, i fizjologiczny zakres zgicia w stawie biodrowym jest najwikszy, wynosi bowiem 100-110° zgodnie z norm wiekow badanych osób [37]. Dodatkowo trzy sporód czterech technik mobilizowaly komponent zgicia, co moglo si przyczyni do najwikszej poprawy elastycznoci torebki stawowej w tym kierunku. W zakresie wyprostu uzyskano redni popraw o 7,4°. Zwaywszy na do maly fizjologiczny zakres 24 zakresu ruchu oraz zmniejszenie wystpujcych dolegliwoci bólowych. adna z przebadanych osób nie zglosila nasilenia bólu ani pogorszenia funkcjonalnoci stawu biodrowego. Badania ukazuj wic sluszno zastosowania tego rodzaju terapii w przebiegu zmian zwyrodnieniowych stawu biodrowego. Autorzy jednoczenie zdaj sobie spraw, z niskiej liczebnoci grupy, na której przeprowadzono niniejsze badanie. Wynikalo to jednak glównie z ogranicze czasowych oraz z trudnoci w wyselekcjonowaniu grupy osób z odpowiednimi dla badania dolegliwociami. Uzyskane wyniki bada ukazuj sluszno przypuszczenia, e zastosowanie technik terapii manualnej wplywa na popraw ruchomoci w stawach biodrowych poprzez uelastycznienie torebki stawowej a take zmniejsza ból spowodowany zmianami zwyrodnieniowymi. W oparciu o uzyskane wyniki wydaje si sluszne wprowadzenie technik terapii manualnej wg konceptu OMT Kaltenborn-Evjenth do postpowania fizjoterapeutycznego w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawu biodrowego. Wnioski Wydaje si sluszne wprowadzanie specyficznych technik terapii manualnej skierowanych na torebk stawow do postpowania fizjoterapeutycznego w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawu biodrowego. Pimiennictwo 1. 2. 3. 4. 5. 6. Felson DT. Epidemiology of hip and knee osteoarthritis. Epidemiol Rev 1987;10:1-28. Peat G, McCarney R, Croft P. Knee pain and osteoarthritis in older adults: a review of community burden and current use of primary health. Ann Rheum Dis 2001;60(2):91-97. Ingvarsson T, Hagglund G, Lohmander LS. Prevalence of hip osteoarthritis in Iceland. Ann RheumDis 1999;58(4):201-7 Lanyon P, Muir K, Doherty S, Doherty M. Assessment of a genetic contribution to osteoarthritis of the hip: sibling study. BMJ 2000;321(7270):1179-83. Lawrence RC, et al. Estimates of the prevalence of arthritis and selected musculoskeletal disorders in the United States. ArthritisRheum 1998;41(5):778-99. Tepper S, Hochberg MC. Factors associated with hip osteoarthritis: data from the First National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES-1). Am J Epidemiol 1993;137(10):1081-8. Sun Y, Sturmer T, Gunther KP, Brenner H. Reliability and validity of clinical outcome measurements of osteoarthritis of the hip and knee -- A review of the literature. Clinical Rheumatology 1997;16(2):185-98. Christensen R, Astrup A, Bliddal H. Weight loss: the treatment of choice for knee osteoarthritis? A randomized trial. OsteoarthritisCartilage 2005;13(1):20-7. Messier SP, et al. Exercise and dietary weight loss in overweight and obese older adults with knee osteoarthritis: the Arthritis, Diet, and Activity Promotion Trial. Arthritis Rheum 2004;50(5):1501-10. Karolina Zaloga, Krzysztof Dudziski 10. Fernandes L, et al. Efficacy of patient education and supervised exercise vs patient education alone in patient with hip osteoarthritis: a single blind randomized clinical trial. Osteoarthritis Cartilage 2010;18(10):1237-43. 11. Fransen M, McConnell S, Bell M. Therapeutic exercise for people with osteoarthritis of the hip or knee. A systematic review. Rheumatol 2002;29(9):1737-45. 12. Soeken KL, et al. Safety and efficacy of S-adenosylmethionine (SAMe) for osteoarthritis. J Fam Pract 2002;51(5):425-30. 13. Zhang W, et al. OARSI recommendations for the management of hip and knee osteoarthritis, Part II: OARSI evidence-based, expert consensus guidelines, Osteoarthritis Cartilage 2008;16(2):137-62. 14. Murphy SL et al. Effects of activity strategy training on pain and physical activity in older adults with knee or hip osteoarthritis: a pilot study. Arthritis Care&Research 2008;59(10):1480­1487. 15. Hernandez-Molina G, Reichenbach S, Zhang B,Lavalley M, Felson DT. Effect of therapeutic exercise for hip osteoarthritis pain: results of a meta-analysis. Arthritis&Rheumatism 2008;59(9):1221­1228. 16. Pisters MF, et al. Long-Term effectiveness of exercise therapy in patients with osteoarthritis of the hip or knee: a systematic review. Arthritis Care & Research 2007;57(7):1245­53. 17. Fransen M, McConnell S, Hernandez-Molina G, Reichenbach S. Exercise for osteoarthritis of the hip. Cochrane Database Syst Rev [Internet]. 2014 Apr [cited 2014 Apr 22]; 4. Available from:http://onlinelibrary.wiley.com/ doi/10.1002/14651858.CD007912.pub2/epdf. 18. Bennell KL, et al. Building the rationale and structure for a complex physical therapy intervention within the context of a clinical trial: a multimodal individualized treatment for patients with hip osteoarthritis. Phys Ther 2011;91(10):1525-41. 19. Shrier I, et al. The feasibility of a randomized trial using a progressive exercise program in patients with severe hip osteoarthritis. J Muscoskel Pain 2008;16(4):309-17. 20. Arnold CM, Faulkner RA. The effect of aquatic exercise and education on lowering fall risk in older adults with hip osteoarthritis. J Aging Phys Act 2010;18(3):245-60. 21. Hale LA, Waters D, Herbison P. A randomized controlled trial to investigate the effects of water-based exercise to improve falls risk and physical function in older adults with lower-extremity osteoarthritis. Arch Phys Med Rehabil 2012;93(1):27-34. 22. Hoeskma HL, et al. Comparison of manual therapy and exercise therapy in osteoarthritis of the hip: a randomized clinical trial. Arthritis Care&Research 2004;51(5):722-9. 23. Hoeksma HL, Dekker J, Ronday HK, Breedveld FC, van den Ende CHM. Manual therapy in osteoarthritis of the hip: outcome in subgroups of patients. Rheumatology 2005;44(4):461­4. 24. Vaarbakken K, Ljunggren AE. Superior effect of forceful compared with standard traction mobilizations in hip disability?. AdvPhysiother 2007;9(3):117-28. 25. J Haxby Abbott, et al. Exercise therapy, manual therapy, or both, for osteoarthritis of the hip or knee: a factorial randomised controlled trial protocol. Trials 2009;10(11):621510. Postpy Rehabilitacji (1), 19 ­ 25, 2016 26. VanBaar ME, et al. The effectiveness of exercise therapy in patients with osteoarthritis of the hip or knee: a randomized clinical trial. J Rheumatol 1998;25(12):2432-9. 27. Van Baar ME, et al. Effectiveness of exercise in patients with osteoarthritis of hip or knee: nine months' follow up. Ann Rheum Dis 2001;60(12):1123­30. 28. Romeo A, Parazza S, Boschi M, Nava T, Vanti C. Manual therapy and therapeutic exercise in the treatment of osteoarthritis of the hip: a systematic review. Reumatismo 2013;65(2):63-74. 29. Brantingham JW, et al. Full kinetic chain manual and manipulative therapy plus exercise compared with targeted manual and manipulative therapy plus exercise for symptomatic osteoarthritis of the hip: a randomized controlled trial. Arch Phys Med Rehabil 2012;93(2):259-67. 30. Shrier I, et al. The feasibility of a randomized trial using a progressive exercise program in patients with severe hip osteoarthritis. J Muscoskel Pain 2008;16(4):309-17. 31. French HP, Galvin R, Cusack T, McCarthy GM. Predictors of short-term outcome to exercise and manual therapy for people with hip osteoarthritis. Phys Ther 2014;94(1):31-9. 32. Pinto D, et al. Manual therapy, exercise therapy, or both, in addition to usual care, for osteoarthritis of the hip or knee. 2: economic evaluation alongside a randomized controlled trial. Osteoarthritis Cartilage 2013;21(10):1504-13. 33. Wisnes AR, et al. Traction for hip osteoarthritis. The Cochrane Library [Internet]. 2007 Oct [cited 2007 Oct 17]. Availble from: http://onlinelibrary.wiley.com/ doi/10.1002/14651858.CD006785/full 34. Wright AA, Abbott JH, Baxter D, Cook C. The ability of a sustained within-session finding of pain reduction during traction to dictate improved outcomes from a manual therapy approach on patients with osteoarthritis of the hip. The Journal of Manual & Manipulative Therapy 2010;18(3):166-72. 35. Park SE, Wang JS. Effect of joint mobilization using KEOMT and PNF on a patient with CLBP and a lumbar transitional vertebra: a case study. J Phys Ther Sci 2015;27(5):1629-32. 36. Do Moon G, Lim JY, Kim DY, Kim TH. Comparison of Maitland and Kaltenborn mobilization techniques for improving shoulder pain and range of motion in frozen shoulders. J Phys Ther Sci 2015;27(5):1391-5. 37. Kapandji IA. The Physiology of the Joints. ChurchillLivingstone. New York; 1987. 38. Hopman-Rock M, Odding E, Hofman A, Kraaimaat FW, Bijlsma JWJ. Physical and psychosocial disability in elderly subjects in relation to pain in the hip and/or knee. J Rheumatol 1996;23(6):1037-44. http://www.deepdyve.com/assets/images/DeepDyve-Logo-lg.png Advances in Rehabilitation de Gruyter

The effect of mobilization techniques by the OMT Kaltenborn-Evjenth Koncept’s therapy for the range of motion and pain of patients with coxarthrosis

Loading next page...
 
/lp/de-gruyter/the-effect-of-mobilization-techniques-by-the-omt-kaltenborn-evjenth-9XJuhmX7ki
Publisher
de Gruyter
Copyright
Copyright © 2016 by the
ISSN
1734-4948
eISSN
1734-4948
DOI
10.1515/rehab-2015-0035
Publisher site
See Article on Publisher Site

Abstract

Karolina Zaloga, Krzysztof Dudziski Introduction: Degenerative changes are one of the most often appearing causes of the affliction located in the locomotor system where the hip joint is one of the most common locations. One can observe such symptoms as: limited movement, pain and muscle weakness. One of the therapy methods that are aimed at improving movement and reducing the affliction are techniques used in manual therapy (e.g. mobilization). The Kaltenborn-Evjenth method has been applied in physiotherapy practice for many years. The aim of the research was to assess the effectiveness of mobilization techniques directed at the synovial capsule (manual therapy) while treating degenerative changes of the hip joint. In literature no report that refers precisely to the subject mentioned above was found. Being assessed was the influence of therapy on the range of the joints movement and the level of pain. Material and methods: A group of 20 people with degenerative changes of the hip joint were examined (16 women and 4 men, average age ­ 65 years). Measurements of the hip joint range movement were performed (the flexion, extension, abduction, adduction and rotation) and the assessment of the level of felt pain (VAS) before and after the therapy. The therapy using mobilization techniques taken from the Kaltenborn-Evjenth concept was conducted in a series of 6 therapy sessions lasting 2 weeks. Results: In all comparisons of the range of motion in the hip joint an increasing was stated (p < 0.001) after the therapy. In the case of pain level a decreasing was observed (p < 0.001) after the therapy. Conclusions: It seems right to use manual therapy techniques in physiotherapy proceedings in the course of the degenerative disease of the hip joint, aimed on for e.g. the synovial capsule. Key words: Wstp Zmiany zwyrodnieniowe s obecnie jedn z najczciej wystpujcych przyczyn dolegliwoci dotyczcych ukladu ruchu zarówno u starszych jak i mlodszych osób [1]. Wie si to m.in. z niewystarczajc iloci wicze ruchowych, które powinny by wprowadzane w ycie czlowieka ju od najmlodszych lat, ale te kontynuowane, w formie rekreacyjnej w starszym wieku [2]. Staw biodrowy jest, obok stawu kolanowego, bardzo czst lokalizacj zmian zwyrodnieniowych, co w pewnym stopniu moe si wiza z wystpowaniem chorób tego stawu w wieku mlodzieczym. Choroby te mog powodowa tzw. zwyrodnienia wtórne stawu biodrowego. Za pierwotne natomiast uznaje si takie zwyrodnienia, które nie mialy konkretnej przyczyny, s wiec efektem starzenia si organizmu ludzkiego [3-6]. W przebiegu zmian zwyrodnieniowych w tym m.in. stawu biodrowego najczciej obserwuje si ograniczenie ruchomoci, wystpowanie bólu i oslabienie sily miniowej [7], a w póniejszym stadium choroby dochodzi do zesztywnie oraz przykurczów miniowych. Potwierdzonymi metodami postpowania leczniczego jest: stosowanie profilaktyki w postaci unikania nadwagi i edukacja prozdrowotna pacjenta [8,9,10], ograniczenie dwigania cikich przedmiotów, utrzymanie ruchomoci stawu za pomoc wicze, glównie w odcieniu, wzmacnianie sily mini za pomoc wicze izomecoxarthrosis, manual therapy, Kaltenborn-Evjenth Konzept trycznych [11], przeciwbólowa i przeciwzapalna fizykoterapia (laseroterapia, elektroterapia, pole magnetyczne ixin.) [12,13]. W literaturze istniej liczne doniesienia na temat zastosowania rónego rodzaju terapii w zmianach zwyrodnieniowych stawu biodrowego. Wielu autorów badalo zastosowanie wicze i edukacji pacjenta dotyczcej aktywnoci dnia codziennego [10,14-18]. Badania Shrier i wsp. dotyczyly wplywu wicze oporowych [19]. Arnold i Faulkner oraz Hale i wsp. badali skuteczno wicze w sadowisku wodnym [20,21]. Istnieje grupa doniesie zawierajcych polczenie zastosowania wicze z rónymi dzialaniami z zakresu terapii manualnej [22-31]. Wród nich na uwag zasluguje doniesienie o slusznoci stosowania TM jako czci kompleksowego usprawniania [22]. Interesujce jest take doniesienie o zwizku zmian cinienia wewntrzstawowego stawu biodrowego z odczuwaniem bólu w koksartrozie i co za tym idzie o istotnoci tego zagadnienia w istocie usprawniania [32]. Kolejnym wanym doniesieniem jest artykul powicony zastosowaniu trakcji w leczeniu stawu biodrowego, w którym jako element leczenia pojawiaj si techniki mobilizacyjne [33,34]. Jedn z metod terapii majcej na celu popraw ruchomoci stawów jest ich mobilizacja za pomoc technik terapii manualnej. Ze wzgldu na dzialanie dostosowane do biomechaniki danego stawu jest to zabieg calkowicie bezpieczny dla chrzstki stawowej, dziki czemu nie powoduje progresji choroby i moe spowolni jej post- Postpy Rehabilitacji (1), 19 ­ 25, 2016 21 Do terapii wykorzystano techniki mobilizacyjne zaczerpnite z koncepcji Kaltenborn-Evjenth. Terapia uwzgldniala seri 6 sesji terapeutycznych wykonywanych co drugi dzie trwajcych po 60 min. Okres leczenia dla serii zabiegów trwal 2 tygodnie. W trakcie terapii wykonywane byly 4 techniki mobilizacyjne: trakcja w pozycji spoczynkowej (ryc. 1), trakcja w zgiciu (ryc. 2), trakcja boczna (lizg dla stropu panewki - ryc. 3) oraz lizg brzuszny (ryc. 4). Wykonane techniki mialy na celu mobilizacj charakterystycznego dla koksartrozy przykurczu torebki stawowej. Terapi wykonywala jedna i ta sama osoba ­ dyplomowany terapeuta metody Kaltenborn-Evjenth. Przed rozpoczciem terapii i bezporednio po jej zakoczeniu u kadego z pacjentów zbadano wszystkie zakresy ruchu w stawie biodrowym za pomoc goniometru (zgicie, wyprost, przywiedzenie, odwiedzenie oraz rotacje). Oceniono równie subiektywne odczucie bólu skal VAS. Ocena przydatnoci terapii manualnej polegala na analizie zebranych w czasie terapii pomiarów goniometrycznych oraz informacji o nasileniu bólu zebranych za pomoc skali VAS. Analiz opracowano za pomoc nieparametrycznego testu znaków rangowanych Wilcoxona ze wzgldu na to, e cz rozkladów nie miala charakteru normalnego (zbadano testem Shapiro-Wilka). W tym wypadku bylo to zbadanie istotnoci statystycznej danych zebranych przed i po terapii. Do analizy przyjto poziom istotnoci p0,05. Wyniki W tabeli nr 2 zawarto statystyk opisow otrzymanych wartoci zakresu ruchu w stawie biodrowym oraz poziomu bólu przed i po terapii. We wszystkich porównaniach zakresu ruchu w stawie biodrowym stwierdzono jego zwikszenie po zastosowanej terapii. W przypadku poziomu bólu stwierdzono jego zmniejszenie po zastosowanej terapii. We wszystkich porównaniach rónice byly istotne statystycznie. powanie. Jedn z konkretnych metod terapii manualnej majc na celu zwikszenie zakresu ruchu i zmniejszenie bólu w takich przypadkach jest Kaltenborn-Evjenth Konzept, która od wielu lat jest znana w praktyce fizjoterapeutycznej. Istniej prace badajce skuteczno tej metody w walce z bólem oraz przede wszystkim w poprawie zakresu ruchomoci ograniczonego stawu [35,36]. W literaturze istniej odniesienia na temat zastosowania mobilizacji w obrbie stawu kolanowego czy stawów krgoslupa. Nie udalo si jednak znale artykulów powieconych zastosowaniu terapii manualnej wg konceptu Kaltenborn-Evjenth w przebiegu koksartrozy. W niniejszym badaniu postanowiono sprawdzi czy uwolnienie (rozcignicie) torebki stawowej za pomoc terapii wg konceptu OMT Kaltenborn-Evjenth bdzie mialo wplyw na polepszenie ruchomoci i zmian bolesnoci stawu biodrowego. Równoczenie przyjto zaloenie eby nie stosowa innych technik terapii tylko skierowane na torebk i odcienie powierzchni stawowych. Material i metody Badania przeprowadzono od stycznia 2012 do lipca 2013 na oddziale Dziennym Rehabilitacji w Szpitalu Bielaskim. Na prowadzenie poniszych bada uzyskano zgod Komisji Bioetycznej. Badaniem objto grup 20 osób ze stwierdzonymi zmianami zwyrodnieniowymi stawu biodrowego. W badaniu wzilo udzial 16 kobiet i 4 mczyzn w wieku od 51 do 73 lat. rednia wieku badanych wynosila 65 lat. Szczególow charakterystyk pacjentów przedstawiono w tabeli nr 1. Do bada kwalifikowano chorych z dolegliwociami zwizanymi ze zmianami zwyrodnieniowymi stawu biodrowego oraz znacznym ograniczeniem ruchomoci. Czynnikiem eliminujcym byly dolegliwoci innego pochodzenia. Kwalifikacji dokonywano na podstawie wywiadu, zdj RTG (kwalifikowano osoby ze zmianami zwyrodnieniowymi w st II, III) oraz badania fizjoterapeutycznego, na które skladalo si: badanie ruchów czynnych i biernych, badanie ruchomoci pod obcieniem (test Sayfrieda), testy oporowe, badanie sily miniowej oraz badanie ruchów translatorycznych. W ocenie bólu posilkowano si take subiektywnym odczuciem bólu mierzonym w skali VAS. Tab. 1. Charakterystyka badanej grupy Tab. 1. Characteristics of the study group Wiek [lata] rednia 65,1 SD 6,33 Masa ciala [kg] rednia 66,9 SD 13,79 Wysoko ciala [cm] rednia 162,75 SD 4,52 Badani [n=20] Karolina Zaloga, Krzysztof Dudziski Ryc.1. Trakcja w pozycji spoczynkowej Fig. 1. Traction in the resting position Ryc. 2. Trakcja w zgiciu Fig. 2. Traction in flexion Ryc. 3. Trakcja boczna ze lizgiem dla stropu panewki Fig. 3. Lateral traction for restriced flexion Ryc. 4. lizg brzuszny Fig. 4. Mobilization in extension Tab. 2. Statystyka opisowa otrzymanych wartoci zakresu ruchu w stawie biodrowym oraz poziomu bólu przed i po terapii Tab. 2. Statistics of measures of the movement in the hip joint and the feel of pain before and after therapy ZAKRES RUCHU/BÓL przed ZGICIE WYPROST ROTACJA WEWNTRZNA ROTACJA ZEWNTRZNA PRZYWIEDZENIE ODWIEDZENIE VAS po przed po przed po przed po przed po przed po przed po N 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 rednia 75,1 91,7 6,8 14,2 11,5 24,4 18,6 28,8 18,7 28,5 6,9 15,4 4,9 2,4 SD 18,0 17,3 2,4 1,3 5,7 6,9 9,9 8,2 7,4 4,8 5,7 7,3 1,3 1,4 Min 15 32 3 12 0 10 3 12 3 20 0 0 2 0 Max 95 112 10 15 22 38 45 45 30 37 25 30 8 5 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 p <0,001 Postpy Rehabilitacji (1), 19 ­ 25, 2016 23 tego ruchu, uzyskana poprawa jest do znaczca. Naley tutaj wspomnie, e na przebiegu 6 sesji terapeutycznych byl to zakres najszybciej powracajcy do normy. U wikszoci pacjentów ruch ten uzyskiwal poprawn warto ju okolo trzeciego dnia zabiegów i utrzymywal si na tym poziomie a do zakoczenia leczenia. Rotacja wewntrzna okazala si ruchem najbardziej ograniczonym u wszystkich osób badanych. Wynika to glównie z fizjologicznego sposobu przykurczania si torebki stawowej w stawie biodrowym. Zgodnie z wzorcem torebkowym dla stawu biodrowego jest to ruch zanikajcy najszybciej. U badanych ograniczenie to objawialo si znacznymi, w stosunku do fizjologii, ubytkami w ruchomoci rotacyjnej, wartociami zerowymi tego ruchu a nawet ujemnymi (koczyna badana ustawiona byla w rotacji zewntrznej). rednio wynik u pacjentów podwyszyl si o 12,9°. Uzyskany po terapii wynik miecil si w granicach normy tego zakresu ruchu [29], która to wynosi 20-30° dla osób w przedziale wiekowym grupy badawczej. W ruchu rotacji zewntrznej rónica ta byla podobna (10,2°). Ruch odwiedzenia rónica w redniej poprawie dla wszystkich badanych wynosila 10,5°, dla przywiedzenia 9,8°. Dzialanie zwikszajce zakres ruchu ma na celu odsuniecie w czasie endoprotezoplastyki, która niestety czsto, przy nieodwracalnym procesie postpowania zmian zwyrodnieniowych, jest nieunikniona. Postpujce ograniczenie ruchomoci stawu ma zazwyczaj duy wplyw na funkcjonowanie pacjenta. Ogranicza czynnoci samoobslugowe (np. zakladanie skarpet), wplywa na chód zwlaszcza dluszym krokiem czy po schodach, ale take wyzwala negatywne kompensacje w calym ukladzie ruchu, glównie w odcinku ldwiowym krgoslupa. Ograniczenie ruchomoci ma w kocu wplyw na funkcjonowanie endoprotezy. Prawidlowy zakres ruchu jest jednym z elementów zapobiegajcych jej obluzowaniu. Wiadome jest, e nie zawsze, pomimo prowadzonej fizjoterapii, udaje si odzyska zadowalajcy zakres ruchu w operowanym stawie biodrowym. Odczucia bólowe towarzyszce badanym w trakcie terapii take ulegly istotnym zmianom. Naley tutaj jednak wzi poprawk na subiektywno badania tego czynnika i uwzgldni fakt, e ból oceniany jest zazwyczaj, jako reakcja calego organizmu, a nie okrelonego narzdu lub czci ciala. W diagnostyce bólu trudno jest wic okreli precyzyjnie jego stopie, gdy odczucia bólowe mieszaj si z niekontrolowanym wplywem czynników psychogennych [38]. U osób z chorob zwyrodnieniow wplyw na ból ma take zmiana pogody, naley take pamita o efekcie placebo. W niniejszych badaniach rónica w wartociach odczucia bólu mierzonych na skali VAS wyniosla 2,5°, co w 10-stopniowej skali daje ponad 20% poprawy a odnoszc si do wartoci pocztkowej ponad 40%. U wszystkich badanych osób stwierdzono polepszenie Dyskusja Terapia manualna jest z powodzeniem stosowana od wielu lat w ramach dziala fizjoterapeutycznych. Powstalo wiele metod szkolcych fizjoterapeutów w tym zakresie, rónicych si midzy sob metodyk poszczególnych technik takich jak: metoda wg Cyriaxa, Mitlanda, Mulligana, Frischa czy wreszcie Kaltenborna i Evjentha. Mimo rónorodnoci przedstawianych sposobów leczenia cel jest ten sam ­ uly pacjentowi w bólu i poprawi komfort ycia i funkcjonowania. Jak ju wspomniano we wstpie istnieje wiele doniesie dotyczcych terapii w chorobie zwyrodnieniowej stawu biodrowego. W kilku z nich autorzy stosowali rónego rodzaju terapi manualna. Varrbakken i wsp. [24] stwierdzili pozytywny wplyw trakcji z okrelon (800 N) i nieokrelon sil w polczeniu z wiczeniami i terapi tkanej mikkich na stan pacjentów ze zmianami zwyrodnieniowymi (OA) stawu biodrowego. Brantinghan i wsp. [29] porównywali terapi w dwu grupach pacjentów za pomoc czciowo rónicych si koncepcji zawierajcych techniki terapii manualnej, wiczenia i stretching mini. Rónica polegala na zastosowaniu w jednej z grup autorskiego programu terapii manualnej (Full kinetic chain). Stwierdzili oni nieznaczn rónic pomidzy grupami. Hoeksma i wsp. [22] porównywali terapi pacjentów ze zmianami zwyrodnieniowymi stawu biodrowego w dwóch grupach: w jednej zastosowano manipulacje i stretching mini okalajcych staw biodrowy a w drugiej wiczenia indywidualnie dobrane dla potrzeb kadego pacjenta majce na celu wzmocnienie i rozcignicie mini, zwikszenie ruchomoci stawu, popraw koordynacji ruchowej i chodu. W przypadku tych bada autorzy nie stwierdzili rónic w terapii pomidzy grupami. W niniejszym badaniu postanowiono sprawdzi czy uwolnienie (rozcignicie) torebki stawowej za pomoc terapii wg konceptu OMT Kaltenborn-Evjenth bdzie mialo wplyw na polepszenie ruchomoci i zmian bolesnoci stawu biodrowego. Równoczenie przyjto zaloenie eby nie stosowa innych technik terapii tylko skierowane na torebk i odcienie powierzchni stawowych. Przedstawione wyej wyniki wykazuj wplyw zastosowanej terapii na zmian ruchomoci u osób poddanych leczeniu. Wszystkie zakresy ruchów zwikszyly si istotnie po przeprowadzonej terapii. Najwiksz bezwzgldn rónic - 16,6°, uzyskano w ruchu zgicia (tab. 2). Wynika to glównie z faktu, i fizjologiczny zakres zgicia w stawie biodrowym jest najwikszy, wynosi bowiem 100-110° zgodnie z norm wiekow badanych osób [37]. Dodatkowo trzy sporód czterech technik mobilizowaly komponent zgicia, co moglo si przyczyni do najwikszej poprawy elastycznoci torebki stawowej w tym kierunku. W zakresie wyprostu uzyskano redni popraw o 7,4°. Zwaywszy na do maly fizjologiczny zakres 24 zakresu ruchu oraz zmniejszenie wystpujcych dolegliwoci bólowych. adna z przebadanych osób nie zglosila nasilenia bólu ani pogorszenia funkcjonalnoci stawu biodrowego. Badania ukazuj wic sluszno zastosowania tego rodzaju terapii w przebiegu zmian zwyrodnieniowych stawu biodrowego. Autorzy jednoczenie zdaj sobie spraw, z niskiej liczebnoci grupy, na której przeprowadzono niniejsze badanie. Wynikalo to jednak glównie z ogranicze czasowych oraz z trudnoci w wyselekcjonowaniu grupy osób z odpowiednimi dla badania dolegliwociami. Uzyskane wyniki bada ukazuj sluszno przypuszczenia, e zastosowanie technik terapii manualnej wplywa na popraw ruchomoci w stawach biodrowych poprzez uelastycznienie torebki stawowej a take zmniejsza ból spowodowany zmianami zwyrodnieniowymi. W oparciu o uzyskane wyniki wydaje si sluszne wprowadzenie technik terapii manualnej wg konceptu OMT Kaltenborn-Evjenth do postpowania fizjoterapeutycznego w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawu biodrowego. Wnioski Wydaje si sluszne wprowadzanie specyficznych technik terapii manualnej skierowanych na torebk stawow do postpowania fizjoterapeutycznego w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawu biodrowego. Pimiennictwo 1. 2. 3. 4. 5. 6. Felson DT. Epidemiology of hip and knee osteoarthritis. Epidemiol Rev 1987;10:1-28. Peat G, McCarney R, Croft P. Knee pain and osteoarthritis in older adults: a review of community burden and current use of primary health. Ann Rheum Dis 2001;60(2):91-97. Ingvarsson T, Hagglund G, Lohmander LS. Prevalence of hip osteoarthritis in Iceland. Ann RheumDis 1999;58(4):201-7 Lanyon P, Muir K, Doherty S, Doherty M. Assessment of a genetic contribution to osteoarthritis of the hip: sibling study. BMJ 2000;321(7270):1179-83. Lawrence RC, et al. Estimates of the prevalence of arthritis and selected musculoskeletal disorders in the United States. ArthritisRheum 1998;41(5):778-99. Tepper S, Hochberg MC. Factors associated with hip osteoarthritis: data from the First National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES-1). Am J Epidemiol 1993;137(10):1081-8. Sun Y, Sturmer T, Gunther KP, Brenner H. Reliability and validity of clinical outcome measurements of osteoarthritis of the hip and knee -- A review of the literature. Clinical Rheumatology 1997;16(2):185-98. Christensen R, Astrup A, Bliddal H. Weight loss: the treatment of choice for knee osteoarthritis? A randomized trial. OsteoarthritisCartilage 2005;13(1):20-7. Messier SP, et al. Exercise and dietary weight loss in overweight and obese older adults with knee osteoarthritis: the Arthritis, Diet, and Activity Promotion Trial. Arthritis Rheum 2004;50(5):1501-10. Karolina Zaloga, Krzysztof Dudziski 10. Fernandes L, et al. Efficacy of patient education and supervised exercise vs patient education alone in patient with hip osteoarthritis: a single blind randomized clinical trial. Osteoarthritis Cartilage 2010;18(10):1237-43. 11. Fransen M, McConnell S, Bell M. Therapeutic exercise for people with osteoarthritis of the hip or knee. A systematic review. Rheumatol 2002;29(9):1737-45. 12. Soeken KL, et al. Safety and efficacy of S-adenosylmethionine (SAMe) for osteoarthritis. J Fam Pract 2002;51(5):425-30. 13. Zhang W, et al. OARSI recommendations for the management of hip and knee osteoarthritis, Part II: OARSI evidence-based, expert consensus guidelines, Osteoarthritis Cartilage 2008;16(2):137-62. 14. Murphy SL et al. Effects of activity strategy training on pain and physical activity in older adults with knee or hip osteoarthritis: a pilot study. Arthritis Care&Research 2008;59(10):1480­1487. 15. Hernandez-Molina G, Reichenbach S, Zhang B,Lavalley M, Felson DT. Effect of therapeutic exercise for hip osteoarthritis pain: results of a meta-analysis. Arthritis&Rheumatism 2008;59(9):1221­1228. 16. Pisters MF, et al. Long-Term effectiveness of exercise therapy in patients with osteoarthritis of the hip or knee: a systematic review. Arthritis Care & Research 2007;57(7):1245­53. 17. Fransen M, McConnell S, Hernandez-Molina G, Reichenbach S. Exercise for osteoarthritis of the hip. Cochrane Database Syst Rev [Internet]. 2014 Apr [cited 2014 Apr 22]; 4. Available from:http://onlinelibrary.wiley.com/ doi/10.1002/14651858.CD007912.pub2/epdf. 18. Bennell KL, et al. Building the rationale and structure for a complex physical therapy intervention within the context of a clinical trial: a multimodal individualized treatment for patients with hip osteoarthritis. Phys Ther 2011;91(10):1525-41. 19. Shrier I, et al. The feasibility of a randomized trial using a progressive exercise program in patients with severe hip osteoarthritis. J Muscoskel Pain 2008;16(4):309-17. 20. Arnold CM, Faulkner RA. The effect of aquatic exercise and education on lowering fall risk in older adults with hip osteoarthritis. J Aging Phys Act 2010;18(3):245-60. 21. Hale LA, Waters D, Herbison P. A randomized controlled trial to investigate the effects of water-based exercise to improve falls risk and physical function in older adults with lower-extremity osteoarthritis. Arch Phys Med Rehabil 2012;93(1):27-34. 22. Hoeskma HL, et al. Comparison of manual therapy and exercise therapy in osteoarthritis of the hip: a randomized clinical trial. Arthritis Care&Research 2004;51(5):722-9. 23. Hoeksma HL, Dekker J, Ronday HK, Breedveld FC, van den Ende CHM. Manual therapy in osteoarthritis of the hip: outcome in subgroups of patients. Rheumatology 2005;44(4):461­4. 24. Vaarbakken K, Ljunggren AE. Superior effect of forceful compared with standard traction mobilizations in hip disability?. AdvPhysiother 2007;9(3):117-28. 25. J Haxby Abbott, et al. Exercise therapy, manual therapy, or both, for osteoarthritis of the hip or knee: a factorial randomised controlled trial protocol. Trials 2009;10(11):621510. Postpy Rehabilitacji (1), 19 ­ 25, 2016 26. VanBaar ME, et al. The effectiveness of exercise therapy in patients with osteoarthritis of the hip or knee: a randomized clinical trial. J Rheumatol 1998;25(12):2432-9. 27. Van Baar ME, et al. Effectiveness of exercise in patients with osteoarthritis of hip or knee: nine months' follow up. Ann Rheum Dis 2001;60(12):1123­30. 28. Romeo A, Parazza S, Boschi M, Nava T, Vanti C. Manual therapy and therapeutic exercise in the treatment of osteoarthritis of the hip: a systematic review. Reumatismo 2013;65(2):63-74. 29. Brantingham JW, et al. Full kinetic chain manual and manipulative therapy plus exercise compared with targeted manual and manipulative therapy plus exercise for symptomatic osteoarthritis of the hip: a randomized controlled trial. Arch Phys Med Rehabil 2012;93(2):259-67. 30. Shrier I, et al. The feasibility of a randomized trial using a progressive exercise program in patients with severe hip osteoarthritis. J Muscoskel Pain 2008;16(4):309-17. 31. French HP, Galvin R, Cusack T, McCarthy GM. Predictors of short-term outcome to exercise and manual therapy for people with hip osteoarthritis. Phys Ther 2014;94(1):31-9. 32. Pinto D, et al. Manual therapy, exercise therapy, or both, in addition to usual care, for osteoarthritis of the hip or knee. 2: economic evaluation alongside a randomized controlled trial. Osteoarthritis Cartilage 2013;21(10):1504-13. 33. Wisnes AR, et al. Traction for hip osteoarthritis. The Cochrane Library [Internet]. 2007 Oct [cited 2007 Oct 17]. Availble from: http://onlinelibrary.wiley.com/ doi/10.1002/14651858.CD006785/full 34. Wright AA, Abbott JH, Baxter D, Cook C. The ability of a sustained within-session finding of pain reduction during traction to dictate improved outcomes from a manual therapy approach on patients with osteoarthritis of the hip. The Journal of Manual & Manipulative Therapy 2010;18(3):166-72. 35. Park SE, Wang JS. Effect of joint mobilization using KEOMT and PNF on a patient with CLBP and a lumbar transitional vertebra: a case study. J Phys Ther Sci 2015;27(5):1629-32. 36. Do Moon G, Lim JY, Kim DY, Kim TH. Comparison of Maitland and Kaltenborn mobilization techniques for improving shoulder pain and range of motion in frozen shoulders. J Phys Ther Sci 2015;27(5):1391-5. 37. Kapandji IA. The Physiology of the Joints. ChurchillLivingstone. New York; 1987. 38. Hopman-Rock M, Odding E, Hofman A, Kraaimaat FW, Bijlsma JWJ. Physical and psychosocial disability in elderly subjects in relation to pain in the hip and/or knee. J Rheumatol 1996;23(6):1037-44.

Journal

Advances in Rehabilitationde Gruyter

Published: Mar 1, 2016

References